Της Τέτης Ηγουμενίδη
Σε φάση διαμόρφωσης των συμμαχιών ενόψει του διαγωνισμού για τον στρατιωτικό τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο εισέρχεται η αγορά, με τη συνεργασία της Airbus με τον όμιλο ΓΕΚ Τέρνα να αποτελεί μία από τις πρώτες σαφείς τοποθετήσεις μεγάλων παικτών.
Η συμφωνία των δύο ομίλων, που ανακοινώθηκε χθες, έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου το έργο έχει εξασφαλίσει χρηματοδοτική βάση, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη προκηρυχθεί η σχετική διαγωνιστική διαδικασία.
Το project αφορά την ανάπτυξη ολοκληρωμένου συστήματος στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών (MILSATCOM), με προϋπολογισμό που εκτιμάται κοντά στα 400 εκατ. ευρώ. Έχει ενταχθεί στο εθνικό σχέδιο της Ελλάδας στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE (Security Action for Europe), το οποίο εγκρίθηκε από το Ecofin τον Φεβρουάριο του 2026.
Στο αντικείμενο του έργου περιλαμβάνονται τόσο η ανάπτυξη του δορυφόρου όσο και η δημιουργία πλήρους επίγειας υποδομής εθνικής ιδιοκτησίας, με σταθμούς ελέγχου και επικοινωνίας, με στόχο τη στρατηγική αυτονομία της χώρας σε κρίσιμες επικοινωνίες.
Η προετοιμασία είχε ξεκινήσει από τον Ιούλιο του 2024, όταν τα υπουργεία Εθνικής Άμυνας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης απηύθυναν πρόσκληση υποβολής πληροφοριών (RFI) προς τη διεθνή και εγχώρια διαστημική βιομηχανία, ζητώντας προτάσεις για τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη λειτουργία του συστήματος.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η συνεργασία Airbus – Ομίλου ΓΕΚ Τέρνα. Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, «η Airbus και ο Όμιλος ΓΕΚ Τέρνα υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) για την παροχή προηγμένων λύσεων άμυνας και διαστήματος, όπως στρατιωτικές δορυφορικές επικοινωνίες και ανθεκτικότητα κρίσιμων υποδομών».
Η συμφωνία «συνδυάζει τις προηγμένες τεχνολογίες και τη διεθνή τεχνογνωσία της Airbus με την εμπειρία του Ομίλου ΓΕΚ Τέρνα στην υλοποίηση σύνθετων έργων υποδομών, ενέργειας και ψηφιακών εφαρμογών», ενώ στόχος είναι «η αξιοποίηση συμπληρωματικών πλεονεκτημάτων και η ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανικής βάσης μέσω μεταφοράς τεχνογνωσίας».
Κομβικό στοιχείο αποτελεί η αναφορά ότι «η προσπάθεια ξεκινά με το Πρόγραμμα Στρατιωτικών Δορυφόρων», με την Airbus να «προσφέρει ευρωπαϊκή λύση που διασφαλίζει την ασφάλεια και την εθνική αυτονομία». Η συγκεκριμένη διατύπωση ευθυγραμμίζεται με τον ελληνικό σχεδιασμό και αποτυπώνει την πρόθεση των δύο πλευρών να έχουν ρόλο στην επόμενη φάση του έργου.
Παράλληλα, στο σχεδιασμό της ελληνικής πλευράς περιλαμβάνεται η συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας, ώστε μέρος του έργου να υλοποιηθεί στην Ελλάδα, ενισχύοντας τις τοπικές υποδομές και τις δυνατότητες του κλάδου.
Η κινητικότητα αυτή συμπίπτει με την ενίσχυση της παρουσίας της Airbus στη χώρα, καθώς πρόσφατα προχώρησε στη λειτουργία νέου γραφείου στην Αθήνα, το οποίο, όπως υπογραμμίστηκε, «θα αποτελέσει κόμβο υποστήριξης κρίσιμων αποστολών πολιτικών, παραδημόσιων και στρατιωτικών φορέων».
Από την πλευρά του, ο όμιλος ΓΕΚ Τέρνα διαθέτει ήδη ενεργό αποτύπωμα σε έργα ψηφιακών υποδομών και εφαρμογών Internet of Things (IoT), με έργα συνολικής αξίας περίπου 450 εκατ. ευρώ σε εξέλιξη ή ολοκλήρωση.
Ενδεικτικό είναι το έργο «Σύστημα παρακολούθησης επαγγελματικών οχημάτων και εμπορευματοκιβωτίων» για την ΑΑΔΕ, με συμβατικό τίμημα 64,280 εκατ. (χωρίς ΦΠΑ) και δικαίωμα προαίρεσης έως 23,250 εκατ. ευρώ. Το έργο εντάσσεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό των φορολογικών και τελωνειακών αρχών και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Στο πλαίσιο του έργου αυτού τέθηκε σε πιλοτική λειτουργία τον Μάρτιο το πρώτο κινητό σύστημα X-ray στη χώρα, το οποίο επιτρέπει τον πλήρη έλεγχο φορτίων χωρίς αποσφράγιση ή εκφόρτωση, διασφαλίζοντας την ταχύτερη διακίνηση εμπορευμάτων.
