Πηγή Εικόνας: Photo by Arnie Chou from PexelsΤης Τέτης Ηγουμενίδη
Περίπου 40 προτάσεις για πειράματα και τεχνολογικές δοκιμές στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) κατατέθηκαν από πανεπιστήμια, ερευνητικούς φορείς και επιχειρήσεις, ενόψει της αποστολής του Αδριανού Γολέμη. Η αξιολόγησή τους βρίσκεται σε εξέλιξη και, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη χθεσινή ενημέρωση Τύπου στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αναμένεται να επιλεγούν περίπου δέκα.
Τον αριθμό γνωστοποίησε η Ανεζίνα Σολωμονίδου, ειδική επιστήμονας στις διαστημικές επιστήμες και την εξερεύνηση του Διαστήματος στο Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ). Οι προτάσεις, όπως ανέφερε, παρουσιάζουν ενδιαφέρον, ιδίως με δεδομένο τον σύντομο χρόνο προετοιμασίας που είχαν οι φορείς. Κατατέθηκαν στο πλαίσιο πρόσκλησης του υπουργείου για αποστολές και ωφέλιμα φορτία επίδειξης και επικύρωσης σε τροχιά.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) εξετάζει αν τα πειράματα μπορούν να υλοποιηθούν με βάση τις τεχνικές απαιτήσεις και τα πρωτόκολλα του σταθμού. Η ελληνική πλευρά αξιολογεί την ερευνητική αξία και το όφελος κάθε πρότασης για τη χώρα.
Τα πειράματα καλύπτουν τη φυσιολογία, τη βιολογία, τη χημεία και την επιστήμη των υλικών. Μεταξύ των θεμάτων που αναφέρθηκαν είναι η συμπεριφορά κυττάρων και ενώσεων σε συνθήκες μικροβαρύτητας, η αντοχή υλικών και τεχνολογιών, καθώς και οι επικοινωνίες με τη Γη.
Ο κ. Γολέμης μίλησε για υλικά στα οποία δεν επιβιώνουν μικρόβια και για την πιθανή χρήση τους σε νοσοκομεία και άλλους κλειστούς χώρους. Κατά την παραμονή του στην Ανταρκτική, που διήρκεσε περίπου έναν χρόνο, είχε πραγματοποιήσει σχετικό πείραμα. Εκεί η πρόληψη λοιμώξεων έχει ιδιαίτερη σημασία. Αναφέρθηκε επίσης στα φίλτρα αέρα του σταθμού, τα οποία, όπως είπε, εφαρμόζονται και σε νοσοκομεία.
Η διαστημική αποστολή με τη συμμετοχή του πρώτου Έλληνα αστροναύτη προγραμματίζεται για το καλοκαίρι του 2027 με πύραυλο Falcon 9 και διαστημικό σκάφος Dragon της SpaceX. Η συνολική αποστολή, σε συνεργασία με τη NASA και τον ESA, ονομάζεται VAST-PAM-1, ενώ για την ελληνική συμμετοχή αναζητείται ξεχωριστό όνομα. Στο πλήρωμα συμμετέχουν επίσης οι αστροναύτες Thomas Pesquet και Aleš Svoboda.
Ο κ. Γολέμης τις προηγούμενες μέρες εκπαιδεύτηκε στην Ελλάδα στις επικοινωνίες ραδιοερασιτεχνών και στον χειρισμό του σχετικού εξοπλισμού. Είναι απόφοιτος της Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εργάστηκε ως γιατρός πτήσεων (Flight Surgeon) του ESA από το 2018 έως το 2024 και ως επικεφαλής γιατρός πτήσεων (Lead Flight Surgeon) από το 2024 έως το 2026. Εντάχθηκε στην εφεδρεία αστροναυτών του Οργανισμού το 2022 και από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 είναι αστροναύτης έργου (Project Astronaut). Η εκπαίδευσή του πραγματοποιείται στην Ευρώπη, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ιαπωνία.
Στο πλαίσιο της αποστολής σχεδιάζεται και επικοινωνία με σχολεία από όλη τη χώρα, ώστε οι μαθητές να συνομιλήσουν στα ελληνικά με τον αστροναύτη από τον διαστημικό σταθμό. Εκκρεμούν εγκρίσεις, ενώ ο αριθμός των σχολείων θα εξαρτηθεί από τους διαθέσιμους ανθρώπινους πόρους. Στην ενημέρωση έγινε ακόμη αναφορά σε εκπαιδευτικό πείραμα με ενεργή συμμετοχή μαθητών, χωρίς να δοθούν λεπτομέρειες, και στη δυνατότητα ενασχόλησής τους με την κατασκευή μικροδορυφόρων.
Η αποστολή του κ. Γολέμη συνδέεται με τον εθνικό σχεδιασμό για το Διάστημα έως το 2035. Σε αυτόν περιλαμβάνεται το νέο Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα «HELLAS-SPACE 2.0», προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και υλοποιείται σε συνεργασία με τον ESA και το ΕΛΚΕΔ. Το πρόγραμμα καλύπτει υποδομές, κρίσιμες τεχνολογίες, εφαρμογές και δράσεις έρευνας και ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού.
Σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, 18 μικροδορυφόροι του πρώτου προγράμματος βρίσκονται ήδη σε τροχιά. Τα δορυφορικά δεδομένα προορίζονται, μεταξύ άλλων, για την έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών, την παρακολούθηση πλημμυρών, τη γεωργία ακριβείας και την επιτήρηση θαλάσσιων συνόρων.
Παράλληλα, η ICEYE σχεδιάζει στην Ελλάδα τη μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής της παγκοσμίως, με δυνατότητα κατασκευής έως 150 δορυφόρων τον χρόνο. Η επένδυση είχε δρομολογηθεί πριν από την ανακοίνωση της δεύτερης φάσης του ελληνικού διαστημικού προγράμματος.
Η Open Cosmos επεκτείνει τις εγκαταστάσεις της στην Ελλάδα με νέους χώρους 4.000 τετραγωνικών μέτρων, ανάμεσά τους καθαρό χώρο παραγωγής (clean room) 600 τ.μ. για τη συναρμολόγηση δορυφόρων. Στόχος είναι να αυξήσει το προσωπικό της από 40 σε 300 εργαζόμενους έως το 2030 και να αποκτήσει δυνατότητα παραγωγής έως και ενός τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου την ημέρα.
