Πηγή Εικόνας: Θοδωρής ΚαραουλάνηςΗ ιβηρική χερσόνησος έκλεψε τις εντυπώσεις και κέρδισε τα περισσότερα βραβεία στον ευρωπαϊκό διαγωνισμό για την «Πράσινη Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2028» καθώς τον πρώτο τίτλο έλαβε η Σαραγόσα, ενώ το Μπενιντόρμ (Ισπανία) και η Εσταρέχα (Πορτογαλία) θα μοιραστούν τον τίτλο «Ευρωπαϊκό Πράσινο Φύλλο 2028», ο οποίος τιμά τις μικρότερες πόλεις που πρωτοστατούν στις περιβαλλοντικές δράσεις.
Η Σαραγόσα που πλέον είναι η «Πράσινη Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2028», έλαβε το πρώτο βραβείο για την «ισχυρή διακυβέρνηση και τη μακροπρόθεσμη δέσμευσή της, που βοηθούν την πόλη να ανταποκρίνεται με επιτυχία στις αυξανόμενες κλιματικές προκλήσεις» όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της ΕΕ. Ο τίτλος συνοδεύεται από 600.000 ευρώ, ενώ ξεχώρισαν οι έπαινοι στην πόλη για την αστική βιοποικιλότητα, τους πράσινους χώρους και τη βιώσιμη χρήση γης.
Επιπλέον, η Σαραγόσα έχει εφαρμόσει ένα Γενικό Σχέδιο Πράσινης Υποδομής, το οποίο καθορίζει «ποικίλες στρατηγικές για τη μεγιστοποίηση και τη σύνδεση των πράσινων στοιχείων σε ολόκληρη την πόλη».
Το Μπενιντόρμ, επίσης στην Ισπανία, και η Εσταρέχα στην Πορτογαλία, εντυπωσίασαν την κριτική επιτροπή με την ισχυρή δέσμευσή τους για τη δημιουργία πιο πράσινων, υγιέστερων και πιο βιώσιμων τόπων διαβίωσης – και αμφότερες βραβεύτηκαν με τον τίτλο «Ευρωπαϊκό Πράσινο Φύλλο 2028». Καθεμία θα λάβει 200.000 ευρώ για πράσινα έργα και δημόσιες δραστηριότητες.
Η ισπανική πόλη ξεχώρισε για την «επιτυχή διαχείριση των πιέσεων του μαζικού τουρισμού» με έμφαση στην προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη ανάπτυξη, ενώ η Εσταρέχα αναγνωρίστηκε ως «εξαιρετικό παράδειγμα» πράσινης μεταμόρφωσης, καταφέρνοντας να ξεπεράσει με επιτυχία τη βιομηχανική της κληρονομιά μέσω συνεργατικών δράσεων.
Τα επιτεύγματά τους αποδεικνύουν, σύμφωνα με την ΕΕ, ότι πόλεις διαφορετικού μεγέθους σε ολόκληρη την Ευρώπη μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων και στη βελτίωση της ζωής των κοινοτήτων τους.
Υπενθυμίζεται ότι ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Αποκατάσταση της Φύσης θέτει έναν σαφή στόχο για τις αστικές περιοχές: έως το 2030, δεν πρέπει να υπάρχει καθαρή απώλεια αστικών χώρων πρασίνου και δασικής κάλυψης, ενώ τα επόμενα χρόνια θα πρέπει να ακολουθήσει σταθερή αύξηση.
Το 2027, η σκυτάλη θα περάσει στο Χάιλμπρον (Γερμανία) ως Ευρωπαϊκή Πράσινη Πρωτεύουσα, μαζί με δύο πόλεις που έχουν διακριθεί με το βραβείο «Ευρωπαϊκό Πράσινο Φύλλο»: το Άσεν (Ολλανδία) και τη Σιένα (Ιταλία).
Το Γκιμαράες (Πορτογαλία) ήταν η Ευρωπαϊκή Πράσινη Πρωτεύουσα για το 2026, ενώ οι νικητές του βραβείου «Ευρωπαϊκό Πράσινο Φύλλο» για το 2026 ήταν η Άγκουεδα (Πορτογαλία) και η Βάασα (Φινλανδία).
Πώς αξιολογούνται οι πιο «πράσινες» πόλεις
Η ΕΕ καθιέρωσε το Βραβείο «Πράσινη Πρωτεύουσα» για να αναγνωρίσει τις πόλεις που σημειώνουν μετρήσιμη πρόοδο στην αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων τους.
Το κύριο βραβείο απευθύνεται σε πόλεις με περισσότερους από 100.000 κατοίκους. Οι μικρότερες πόλεις με πληθυσμό μεταξύ 20.000 και 100.000 κατοίκων διαγωνίζονται για τον τίτλο «Πράσινο Φύλλο».
Η επιτροπή εμπειρογνωμόνων αξιολόγησε τις υποψήφιες πόλεις σε επτά τομείς, μεταξύ των οποίων η καθαρότητα του αέρα και του νερού, η προστασία της φύσης και των χώρων πρασίνου, η διαχείριση των αποβλήτων και του θορύβου, ο ρυθμός μείωσης των εκπομπών, καθώς και η προετοιμασία για απειλές όπως η ακραία ζέστη και οι πλημμύρες.
Τα παραδείγματα που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν η Αθήνα και άλλες ελληνικές πόλεις
Καθώς τα καλοκαίρια γίνονται όλο και πιο θερμά και τα καιρικά φαινόμενα πιο απρόβλεπτα, παρατηρείται μία στροφή στην απόδοση περισσότερου χώρου στα πάρκα και το νερό.
Η Βαρκελώνη έχει απαγορεύσει τη διαμπερή κυκλοφορία σε κάποιους δρόμους, ενώ άλλοι έχουν μετατραπεί σε πάρκα και πεζόδρομους.
Στο Μιλάνο, το «Bosco Verticale» αποτελεί ένα μικρό αλλά σημαντικό παράδειγμα για το πώς οι πόλεις μπορούν να προσθέσουν πράσινο ακόμη και σε περιοχές όπου ο χώρος για πάρκα είναι περιορισμένος. Τα ψηλά κτίρια κατοικιών φιλοξενούν πάνω από 21.000 δέντρα και θάμνους στις βεράντες τους.
Στη Μπρέντα της Ολλανδίας, η ευρεία συμμετοχή των πολιτών έχει μεταμορφώσει την πόλη από τις αρχές του αιώνα. Τα τσιμεντένια πλακάκια έχουν αντικατασταθεί από γρασίδι, παρτέρια και δέντρα, ενώ οι στέγες σπιτιών και σχολείων φιλοξενούν κήπους. Σήμερα, το 60% της πόλης αποτελείται από πράσινο χώρο – αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που διήρκεσε πάνω από μια δεκαετία και βοήθησε τη Μπρέντα να γίνει η πρώτη «Πόλη-Εθνικό Πάρκο» της ΕΕ το 2025.
Ωστόσο, τα Βραβεία «Πράσινες Πόλεις» δεν αφορούν μόνο την προσθήκη φυτών σε κτίρια ή δρόμους. Το Χάιλμπρον της Γερμανίας κέρδισε τον τίτλο της «Πράσινης Πρωτεύουσας» για το 2027, αφού συγκέντρωσε υψηλή βαθμολογία, μεταξύ άλλων, για τον καθαρό αέρα και το νερό, τις πολιτικές μείωσης του θορύβου και τη μείωση των αποβλήτων.
