Πηγή Εικόνας: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣΤης Τέτης Ηγουμενίδη
Νέες δυνατότητες για την ανάπτυξη τεχνολογικών προϊόντων και εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης αποκτούν οι ελληνικές επιχειρήσεις με τον υπερυπολογιστή Δαίδαλο, που εγκαινιάστηκε χθες στο Λαύριο και θα αρχίσει να διαθέτει τις υπηρεσίες του από τον Δεκέμβριο.
Η υποδομή απευθύνεται, εκτός από την επιστημονική κοινότητα, σε νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, βιομηχανίες και άλλους φορείς που χρειάζονται υψηλή υπολογιστική ισχύ για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων τους.
Ο Δαίδαλος είναι ο ισχυρότερος υπερυπολογιστής που έχει εγκατασταθεί στην Ελλάδα. Με μετρημένη επίδοση 85,69 petaflops καταλαμβάνει την 31η θέση της διεθνούς κατάταξης TOP500 και την 23η της Green500 για την ενεργειακή αποδοτικότητα, σύμφωνα με τις κατατάξεις του Ιουνίου 2026.
Το σύστημα, που προμήθευσε η Hewlett Packard Enterprise, χρησιμοποιεί τεχνολογία Nvidia Grace Hopper GH200 και απευθείας υδρόψυξη. Οι δυνατότητές του καλύπτουν τόσο την εκπαίδευση μεγάλων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης όσο και απαιτητικούς επιστημονικούς υπολογισμούς.
Εφαρμογές μπορούν να αναπτυχθούν στην υγεία, στην πρόγνωση καιρικών φαινομένων, στη βιομηχανία, στην ενέργεια και στην κλιματική έρευνα. Το σύστημα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την ανάλυση μεγάλων όγκων δεδομένων, επιστημονικές προσομοιώσεις και την ανάπτυξη εργαλείων για την ελληνική γλώσσα. Η εγκατάσταση επιτρέπει επίσης την επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων εντός της χώρας, με την τήρηση των απαιτούμενων κανόνων ασφάλειας και προστασίας.
Η αξιοποίηση του υπερυπολογιστή συνδέεται με τη λειτουργία του Pharos AI Factory, του ελληνικού εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο είναι ένα από τα πρώτα επτά που επιλέχθηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρόκειται για ξεχωριστό έργο προϋπολογισμού 30 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση κατά 50% από την ευρωπαϊκή κοινή επιχείρηση υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων (EuroHPC) και κατά το υπόλοιπο από εθνικούς πόρους. Οι τομείς προτεραιότητάς του είναι η υγεία, η βιωσιμότητα, η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός.
Η διευθύνουσα σύμβουλος της Φάρος Α.Ε., Αφροδίτη Σεβαστή, εξήγησε κατά την εκδήλωση των εγκαινίων ότι οι νεοφυείς επιχειρήσεις θα μπορούν να εκπαιδεύουν και να αξιολογούν μοντέλα χρησιμοποιώντας την υποδομή, χωρίς να χρειάζεται να επενδύσουν εξαρχής σε αντίστοιχο εξοπλισμό. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις προβλέπεται η δυνατότητα δοκιμής εφαρμογών πριν από την πλήρη ανάπτυξή τους. Στόχος είναι επίσης η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας από την αγορά.
Σύμφωνα με την κ. Σεβαστή, διαμορφώνονται ο κατάλογος υπηρεσιών, οι όροι πρόσβασης και η διαδικασία αξιολόγησης των αιτημάτων. Στους δείκτες με τους οποίους θα αξιολογείται η δραστηριότητα του Φάρου περιλαμβάνονται οι νέες επενδύσεις, τα μοντέλα και τα σύνολα δεδομένων που παράγονται, η δημιουργία πνευματικής ιδιοκτησίας και οι θέσεις εργασίας.
Η διάθεση των πρώτων υπηρεσιών του Δαιδάλου θα αρχίσει σταδιακά τον Δεκέμβριο, μετά την ολοκλήρωση των τεχνικών δοκιμών και των απαραίτητων ρυθμίσεων. Οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλλουν αιτήματα τα οποία θα αξιολογούνται με βάση την επιστημονική ή τεχνολογική τους αξία, τις υπολογιστικές απαιτήσεις και τη διαθεσιμότητα των πόρων.
Η πρόσβαση θα πραγματοποιείται μέσω συγκεκριμένων διαδικασιών και προσκλήσεων του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ), της EuroHPC και του Pharos AI Factory, ανάλογα με το αντικείμενο, όπως διευκρίνισε το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.
Στο οικονομικό σκέλος της επένδυσης, από τα 58,9 εκατ. ευρώ, τα 41 εκατ. ευρώ αφορούν τον υπολογιστικό εξοπλισμό, τα συστήματα αποθήκευσης και το λογισμικό που προμήθευσε η Hewlett Packard Enterprise. Τα υπόλοιπα 17,9 εκατ. ευρώ αφορούν τις υποδομές του κέντρου δεδομένων, τις οποίες διαμόρφωσε η Mainsys. Τα ποσά περιλαμβάνουν ΦΠΑ, με τη χρηματοδότηση του έργου να προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και την EuroHPC.
Ο υπερυπολογιστής βρίσκεται στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), στο ανακαινισμένο κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού. Το κτίριο έχει επιφάνεια περίπου 1.500 τετραγωνικά μέτρα και στεγάζει το κέντρο δεδομένων, με εγκατεστημένη ισχύ 6,3 μεγαβολταμπέρ (MVA). Στο Πάρκο λειτουργεί φωτοβολταϊκό σύστημα ισχύος 2 μεγαβάτ κορυφής (MWp) για ιδιοκατανάλωση.
Στα εγκαίνια, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε έμφαση στις επιχειρηματικές εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης. «Το παιχνίδι για την Ελλάδα θα παιχτεί κυρίως στις εφαρμογές», ανέφερε, εξηγώντας ότι η χώρα δεν επιδιώκει να ανταγωνιστεί τους μεγάλους αμερικανικούς τεχνολογικούς ομίλους στην ανάπτυξη των πλέον προηγμένων μοντέλων, αλλά να αξιοποιήσει τις δυνατότητές τους για προϊόντα και υπηρεσίες με οικονομικό αντικείμενο.
«Νομίζω ότι το μήνυμα είναι σίγουρα “έλα εδώ”, όχι “μείνε εδώ”», είπε ο πρωθυπουργός, εξηγώντας ότι κατά την επίσκεψή του στην Καλιφόρνια διαπίστωσε αυξημένο ενδιαφέρον από ξένες εταιρείες για την ανάπτυξη ερευνητικών υποδομών στην Ελλάδα.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε την ανάγκη να αποκτήσει η χώρα τις δικές της δυνατότητες ανάπτυξης Τεχνητής Νοημοσύνης και επεξεργασίας δεδομένων. «Θέλουμε η χώρα μας να παράγει Τεχνητή Νοημοσύνη, να διαθέτει τις δικές της υποδομές και να αξιοποιεί τα δεδομένα της εδώ, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη», δήλωσε. Αναφέρθηκε ακόμη στη συνεργασία του Φάρου με την Κύπρο, τη Μάλτα, τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία και στον νέο υπερυπολογιστή που σχεδιάζεται στην Κοζάνη.
Όπως υπενθύμισε ο πρόεδρος της ΕΔΥΤΕ Στέφανος Κόλλιας, η συμφωνία εγκατάστασης του Δαιδάλου στο Λαύριο υπογράφηκε τον Ιούνιο του 2022 και η εγκατάσταση του συστήματος ολοκληρώθηκε σε 15 μήνες από τη σύμβαση του Μαρτίου 2025. Για τη μετατροπή του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες κτιριακές και ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες, με διατήρηση του ιστορικού χαρακτήρα του κτιρίου.
Ο πρύτανης του ΕΜΠ Γιάννης Χατζηγεωργίου μίλησε για τον υπερυπολογιστή Ίκαρο του Πολυτεχνείου, με επίδοση άνω των 2 petaflops, ο οποίος μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τον Δαίδαλο. Ανακοίνωσε ακόμη ότι εντός του έτους προγραμματίζονται τα εγκαίνια του Μουσείου Μεταλλείας και Μεταλλουργίας στο Λαύριο.
Στη συμμετοχή της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό σχήμα του γαλλικού υπερυπολογιστή Alice Recoque και στο ενδιαφέρον για τις επόμενες επενδύσεις σε μεγάλης κλίμακας εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Gigafactories) στάθηκε ο Νεκτάριος Κοζύρης, εθνικός εκπρόσωπος της χώρας στην EuroHPC.
Για την ανάγκη να αποκτήσει η Ευρώπη δικούς της επεξεργαστές και λογισμικό, παράλληλα με τις υπολογιστικές υποδομές της, μίλησε ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Επικοινωνιακών Δικτύων, Περιεχομένου και Τεχνολογιών (DG CONNECT) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Θωμάς Σκορδάς. Αναφέρθηκε επίσης στα 19 εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης που αναπτύσσονται στην Ευρώπη και στις σχεδιαζόμενες επενδύσεις σε κβαντικούς υπολογιστές.
