Πηγή Εικόνας: ΑΠΕ-ΜΠΕΟι πλαστικές συσκευασίες τροφίμων, τα καπάκια και τα πλαστικά μπουκάλια είναι τα κυρίαρχα είδη θαλάσσιων απορριμμάτων στον πλανήτη, σύμφωνα με την πρώτη παγκόσμια επισκόπηση που αξιολόγησε περισσότερες από 5.000 έρευνες για τα σκουπίδια στον θαλάσσιο χώρο σε 112 χώρες. Η παγκόσμια πρωτοτυπία της Ελλάδας.
Η μελέτη που βασίστηκε σε έρευνες που έχουν προηγηθεί συγκέντρωσε στοιχεία για μια συνολική περιοχή που αντιπροσωπεύει το 86% του παγκόσμιου πληθυσμού. Η ανάλυση δείχνει ότι τα πλαστικά που σχετίζονται με τα τρόφιμα και τα ποτά κυριαρχούν στα σκουπίδια των ακτών παγκοσμίως, κατατάσσοντάς τα μεταξύ των τριών πιο συχνών τύπων χρήσης στο 93% των χωρών, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου και των πέντε πιο πυκνοκατοικημένων χωρών στον κόσμο – Ινδία, Κίνα, ΗΠΑ, Ινδονησία και Πακιστάν.
Συγκεκριμένα, οι πλαστικές συσκευασίες τροφίμων, τα καπάκια κάθε είδους και τα πλαστικά μπουκάλια ήταν μεταξύ των κορυφαίων μεμονωμένων ειδών σε πάνω από τις μισές χώρες, ενώ ακολουθούν οι πλαστικές σακούλες και τα αποτσίγαρα ως τα πιο διαδεδομένα είδη.
Η ρύπανση από πλαστικά αποτελεί ένα διαδεδομένο παγκόσμιο περιβαλλοντικό πρόβλημα. Ωστόσο, η έλλειψη παγκοσμίως εναρμονισμένης παρακολούθησης εμποδίζει την ανάπτυξη στοχευμένων παρεμβάσεων.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό One Earth, διεξήχθη στο πλαίσιο συνεργασίας του Πανεπιστημίου του Πλύμουθ, την Εθνική Υπηρεσία Έρευνας και Καινοτομίας της Ινδονησίας (BRIN), το Πανεπιστήμιο Brunel του Λονδίνου και το Θαλάσσιο Εργαστήριο του Πλύμουθ.
Η μελέτη αυτή έρχεται σε μια στιγμή που εκτιμήσεις δείχνουν ότι 20 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι πλαστικών αποβλήτων εισέρχονται στο περιβάλλον κάθε χρόνο, με τους συγγραφείς υποστηρίζουν ότι είναι πλέον σαφές ότι η διαχείριση των αποβλήτων από μόνη της δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει την πρόκληση της πλαστικής ρύπανσης και απαιτούνται επείγοντα μέτρα για τη μείωση των ποσοτήτων πλαστικών που παράγονται.
Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να περιλαμβάνουν τη διασφάλιση ότι παράγονται μόνο πλαστικά που προσφέρουν ουσιαστικό όφελος στην κοινωνία. Ο καθηγητής Richard Thompson OBE FRS, ιδρυτής και επικεφαλής της Διεθνούς Μονάδας Έρευνας για τα Θαλάσσια Απορρίμματα του Πανεπιστημίου του Πλύμουθ και κύριος συγγραφέας της μελέτης, υποστήριξε σύμφωνα με ενημερωτικό δελτίο του Πανεπιστημίου, ότι «η μελέτη προσδιορίζει για πρώτη φορά τις πιο άφθονες κατηγορίες απορριμμάτων σε εθνική, περιφερειακή και παγκόσμια κλίμακα, υποδεικνύοντας όχι μόνο πού πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις παρεμβάσεις, αλλά και σε ποιους συγκεκριμένους τύπους αντικειμένων πρέπει να επικεντρωθεί». Ενδεικτικά, όπως υποστήριξε, η έρευνα δείχνει πως οι δράσεις για τα πλαστικά που σχετίζονται με τα τρόφιμα και τα ποτά αποτελούν βασική προτεραιότητα στο 93% των εθνών παγκοσμίως.
Ποια απορρίμματα «μονοπωλούν» τον θαλάσσιο χώρο στην Ελλάδα
Για την Ελλάδα, αξιοποιήθηκαν 5 μελέτες που έγιναν την περίοδο από το 2015 έως το 2024. Σύμφωνα με τα όσα προέκυψαν στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο και συγκεκριμένα στις ακτές, τα πιο συνηθισμένα απορρίμματα είναι:
- Φελιζόλ
- Πλαστικά μαχαιροπίρουνα/δίσκοι/καλαμάκια,
- Πλαστικά καπάκια, σακούλες, μπουκάλια
- Αποτσίγαρα
- Αλιευτικός Εξοπλισμός
- Συσκευασίες τροφίμων
- Σωσίβια
Μάλιστα, όπως παρατηρούν οι μελετητές, η ανάλυση αποκάλυψε επίσης ορισμένα εξαιρετικά είδη, όπως τα σωσίβια και τα φυσίγγια, τα οποία αντιπροσωπεύουν πολύ συγκεκριμένες πηγές απορριμμάτων και βρέθηκαν μεταξύ των τριών κορυφαίων ειδών μόνο στην Ελλάδα και την Ισλανδία, αντίστοιχα. Οι υποκείμενοι παράγοντες για την επικράτηση αυτών των ειδών ενδέχεται να απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση για να βοηθήσουν στην καθοδήγηση της πολιτικής παρέμβασης σε εθνικό επίπεδο, σημειώνεται. Αποδίδουν την παγκοσμίως μοναδική επικράτηση εγκαταλελειμμένων σωσιβίων στις ελληνικές ακτές, στις μεταναστευτικές ροές, επισημαίνοντας, ωστόσο, πως «θα χρειαστούν πιο λεπτομερείς πληροφορίες για συγκεκριμένες τοποθεσίες και περιστάσεις για να επιβεβαιωθεί αυτό».
