Πηγή Εικόνας: απε/μπεΤης Τέτης Ηγουμενίδη
Σημαντικές αλλαγές στους όρους της τουριστικής ανάπτυξης, στη βραχυχρόνια μίσθωση και στη δόμηση στα νησιά φέρνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ), το οποίο παρουσιάστηκε χθες από τον υπουργό Περιβάλλοντος, Σταύρο Παπασταύρου και την υπουργό Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη.
Το ΕΧΠ-Τ έχει τη μορφή Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) και βρίσκεται σε σύντομη διαβούλευση. Στόχος είναι να υπογραφεί έως τα τέλη Ιουνίου, αφού προηγουμένως περάσει από το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας και το Κεντρικό Συμβούλιο Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη βραχυχρόνια μίσθωση, καθώς ανοίγει ο δρόμος για χωρικούς περιορισμούς μέσω του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού, κυρίως σε περιοχές με αυξημένη τουριστική πίεση και στα νησιά. Στην ΚΥΑ περιλαμβάνεται δυνατότητα καθορισμού γεωγραφικών ζωνών περιορισμού ή και απαγόρευσης της δραστηριότητας, ρύθμισης της χρονικής διάρκειας διάθεσης ενός ακινήτου ανά έτος, καθώς και σύνδεσης της δραστηριότητας με τη χρήση του ακινήτου ως κύριας κατοικίας.
Παράλληλα, δίνεται δυνατότητα επιβολής περιορισμών στη νέα προσφορά ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης σε περιοχές που εμφανίζουν αυξημένη πίεση ή διαθέτουν ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά. Στις νομοθετικές παρεμβάσεις που θα ακολουθήσουν περιλαμβάνεται ακόμη και η δυνατότητα αναστολής έκδοσης νέων Αριθμών Μητρώου Ακινήτων (ΑΜΑ) στο «Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής» της ΑΑΔΕ για νεόδμητες κατοικίες στα νησιά.
Ειδικές ρυθμίσεις εισάγονται και για τις επιχειρήσεις Ενοικιαζόμενων Επιπλωμένων Δωματίων – Διαμερισμάτων (ΕΕΔΔ). Μεταξύ άλλων, δεν θα επιτρέπεται η λειτουργία διαφορετικών επιχειρήσεων ΕΕΔΔ στο ίδιο κτίριο, ενώ καταστήματα και χώροι υγειονομικού ενδιαφέροντος θα επιτρέπονται μόνο στο ισόγειο και με ανεξάρτητη εξωτερική πρόσβαση.
Πιο περιοριστικό καθεστώς διαμορφώνεται για την τουριστική ανάπτυξη στα νησιά. Για πρώτη φορά θεσπίζεται ειδική κατηγοριοποίηση του νησιωτικού χώρου ανάλογα με την έκταση κάθε νησιού, με εξαίρεση την Κρήτη και την Εύβοια.
Στην Ομάδα Ι εντάσσονται τα μεγάλα νησιά άνω των 250 τετραγωνικών χιλιομέτρων, όπως η Κέρκυρα, η Ρόδος, η Κως, η Ζάκυνθος, η Νάξος, η Κεφαλονιά και η Χίος. Για τις περιοχές αυτές προβλέπεται δυνατότητα μεγαλύτερης τουριστικής ανάπτυξης, αλλά και καθορισμός ζωνών ανάπτυξης και ζωνών προστασίας μέσω του πολεοδομικού σχεδιασμού.
Στην Ομάδα ΙΙ περιλαμβάνονται νησιά από 20 έως 250 τετραγωνικά χιλιόμετρα, όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Πάρος, η Ίος, η Σύρος, η Τήνος και η Σκιάθος. Στις περιοχές αυτές θεσπίζονται αυστηρότεροι περιορισμοί, ενώ η κατασκευή νέων τουριστικών καταλυμάτων περιορίζεται στις κατηγορίες 3, 4 και 5 αστέρων, με ανώτατη δυναμικότητα έως 100 κλίνες.
Ακόμη αυστηρότερο καθεστώς ισχύει για τα νησιά της Ομάδας ΙΙΙ, δηλαδή για όσα είναι κάτω των 20 τετραγωνικών χιλιομέτρων και δεν εντάσσονται στις προηγούμενες ομάδες. Και εδώ επιτρέπονται μόνο Οργανωμένοι Υποδοχείς Τουριστικών Δραστηριοτήτων «ήπιας ανάπτυξης», ενώ διατηρείται το ανώτατο όριο των 100 κλινών.
Ειδικό καθεστώς προβλέπεται και για τα νησιά κάτω των 1.000 στρεμμάτων. Στις περιοχές αυτές επιτρέπεται μόνο ήπια θαλάσσια αναψυχή, όπως καταδύσεις, κολύμβηση και ιστιοσανίδα, καθώς και περιορισμένες εγκαταστάσεις ενημέρωσης και ερμηνείας περιβάλλοντος. Επιτρέπεται επίσης μία τουριστική κατοικία υπό προϋποθέσεις ή μία οργανωμένη τουριστική κατασκήνωση πολυτελούς διαβίωσης έως 50 άτομα.
Στην παράκτια ζώνη, η ΚΥΑ εισάγει πρόσθετους περιορισμούς. Στη ζώνη από 0 έως 25 μέτρα από την ακτογραμμή απαγορεύονται νέες διαμορφώσεις και κατασκευές, με εξαιρέσεις μόνο για έργα πρόσβασης ΑμεΑ, ασθενοφόρων και ειδικές παρεμβάσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τον αιγιαλό και την παραλία.
Ταυτόχρονα, τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια θα μπορούν να επιβάλλουν αυστηρότερους περιορισμούς σε τοπικό επίπεδο, εφόσον υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση και λόγοι περιβαλλοντικής προστασίας ή βελτίωσης των όρων διαβίωσης των κατοίκων.
Η νέα χωρική οργάνωση του τουρισμού βασίζεται στην κατηγοριοποίηση των περιοχών ανάλογα με την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας. Βασικό κριτήριο είναι ο αριθμός των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Οι περιοχές χωρίζονται σε πέντε κατηγορίες: περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Α), Αναπτυγμένες περιοχές (Β), Αναπτυσσόμενες περιοχές (Γ), Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης (Δ) και Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Ε).
Στις περιοχές κατηγορίας Α, δηλαδή στις πλέον επιβαρυμένες τουριστικά περιοχές, το βάρος μεταφέρεται κυρίως στην αναβάθμιση του υφιστάμενου τουριστικού προϊόντος. Μέχρι την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου, το ελάχιστο απαιτούμενο γήπεδο για νέα ξενοδοχεία εκτός σχεδίου αυξάνεται στα 16 στρέμματα, ενώ στα νησιά της ίδιας κατηγορίας τίθεται ανώτατο όριο έως 100 κλίνες για νέα τουριστικά καταλύματα.
Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται, μεταξύ άλλων, η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Κως, περιοχές της Ρόδου, η Σκιάθος, η Ζάκυνθος, η Χερσόνησος και τα Μάλια στην Κρήτη, καθώς και η Δημοτική Ενότητα Κερκυραίων.
Στις Αναπτυγμένες περιοχές της κατηγορίας Β, το ελάχιστο όριο αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία εκτός σχεδίου διαμορφώνεται στα 12 στρέμματα, ενώ στα νησιά της κατηγορίας Β επιτρέπονται τουριστικά καταλύματα έως 350 κλίνες.
Για τις Αναπτυσσόμενες περιοχές της κατηγορίας Γ και τις Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης της κατηγορίας Δ, η ελάχιστη αρτιότητα διαμορφώνεται στα 8 στρέμματα. Η κατηγορία Ε αφορά κυρίως ειδικές μορφές τουρισμού, όπως ορεινό, ιαματικό, θαλάσσιο και καταδυτικό τουρισμό.
Το ΕΧΠ-Τ λειτουργεί ως κατευθυντήριο και δεσμευτικό πλαίσιο για τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, καθώς και για τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, τα οποία θα πρέπει σταδιακά να εναρμονιστούν με τις κατευθύνσεις του. Υφιστάμενες άδειες και ήδη εγκεκριμένα σχέδια που έχουν λάβει πληρότητα περιβαλλοντικής αδειοδότησης δεν επηρεάζονται από το νέο πλαίσιο.
