Της Τέτης Ηγουμενίδη
Σε ποσοστό 65% έχει καλυφθεί η χώρα με δίκτυα οπτικών ινών μέχρι τα σπίτια και τις επιχειρήσεις (FTTH), ενώ η διείσδυση της υπηρεσίας διαμορφώνεται στο 23%, σύμφωνα με στοιχεία που συνέλεξε το economix από την τηλεπικοινωνιακή αγορά.
Οι εμπορικά διαθέσιμες συνδέσεις FTTH στο τέλος του 2025 ανέρχονταν σε 3,1 εκατ., σε σύνολο 4,8 εκατ. γραμμών σταθερής τηλεφωνίας στην επικράτεια. Πρόκειται για τα δίκτυα των ΟΤΕ, Vodafone και Nova, με τον ΟΤΕ να διατηρεί τη μεγαλύτερη παρουσία, καθώς έχει εγκαταστήσει περίπου 2,1 εκατ. γραμμές.
Παράλληλα, σε ορισμένες περιοχές καταγράφεται επικάλυψη δικτύων (overbuild), λόγω της εισόδου της ΔΕΗ στις υποδομές FTTH, αλλά και της δραστηριότητας της Inalan και της HCN, με την τελευταία να αναπτύσσεται σε πόλεις της Βόρειας Ελλάδας. Οι γραμμές αυτής της κατηγορίας υπολογίζονται σε περίπου 950 χιλ.
Σε επίπεδο χρήσης, στο τέλος του 2025 περίπου 1,1 εκατ. νοικοκυριά και επιχειρήσεις διέθεταν ενεργή σύνδεση FTTH. Το μέγεθος αυτό αντιστοιχεί στο 35% της κάλυψης και στο 23% επί του συνόλου της αγοράς σταθερής τηλεφωνίας.
Στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2025, η κάλυψη βρισκόταν στο 56% και η διείσδυση της υπηρεσίας στο 17%.
Η μεταβολή αυτή συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με το πρόγραμμα επιδότησης της ζήτησης του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και λειτούργησε ως μηχανισμός για τη μετάβαση χρηστών σε συνδέσεις οπτικών ινών. Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο αναζητά νέα πηγή χρηματοδότησης για τη συνέχισή του, καθώς η ενίσχυση της ζήτησης εξακολουθεί να θεωρείται κρίσιμη για την περαιτέρω αύξηση της διείσδυσης.
Ωστόσο, η πλήρης κάλυψη της χώρας δεν έχει ακόμη επιτευχθεί, ειδικά σε περιοχές με περιορισμένο εμπορικό ενδιαφέρον για τους παρόχους, ενώ καθυστερήσεις και δυσκολίες στην κατασκευή των δικτύων FTTH εξακολουθούν να καταγράφονται και σε αστικά κέντρα, κυρίως λόγω διοικητικών διαδικασιών και συντονισμού έργων.
Σε αυτό το πλαίσιο προωθείται νέο θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας.
Το νομοσχέδιο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, που παρουσιάστηκε πρόσφατα στο υπουργικό συμβούλιο από τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, ενσωματώνει τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1309 και αφορά ζητήματα που συνδέονται με το κόστος εγκατάστασης, τον κατακερματισμό των υποδομών και τις αδειοδοτικές διαδικασίες.
Κεντρική παρέμβαση αποτελεί η προώθηση της κοινής χρήσης υφιστάμενων υλικών υποδομών, όπως αγωγοί, δίκτυα ενέργειας, ύδρευσης και μεταφορών. Στόχος είναι, όπου αυτό είναι τεχνικά εφικτό, να αποφεύγονται νέες εκσκαφές και να αξιοποιούνται διαθέσιμες εγκαταστάσεις, με περιορισμό του κόστους και του χρόνου υλοποίησης των έργων.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο προβλέπει ενίσχυση του συντονισμού τεχνικών έργων, επιτρέποντας σε διαφορετικούς φορείς να εκτελούν εργασίες ταυτόχρονα. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να περιοριστούν οι διαδοχικές παρεμβάσεις στο ίδιο σημείο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην πρόσβαση σε ενδο κτιριακές υποδομές, ώστε να διευκολύνεται η εγκατάσταση δικτύων εντός κτιρίων χωρίς πρόσθετες τεχνικές παρεμβάσεις, καθώς και στη διασφάλιση της πρόσβασης σε πληροφορίες για διαθέσιμες υποδομές και προγραμματισμένα έργα.
Καθοριστικό ρόλο στο νέο μοντέλο θα έχει το Ενιαίο Σημείο Πληροφόρησης (ΕΣΠ), μια ψηφιακή πλατφόρμα μέσω της οποίας θα συγκεντρώνονται και θα διατίθενται πληροφορίες για υφιστάμενες και προγραμματισμένες υποδομές, διαδικασίες αδειοδότησης και δικαιώματα διέλευσης.
Η πλατφόρμα αυτή αποτελεί εξέλιξη του e-Διέλευσις, το οποίο σήμερα καλύπτει την ψηφιακή διαχείριση αδειοδοτήσεων για τηλεπικοινωνιακά έργα. Στο νέο πλαίσιο, το e-Διέλευσις ενσωματώνεται και διευρύνεται λειτουργικά μέσα στο ΕΣΠ, ώστε να καλύπτει το σύνολο των τεχνικών έργων που μπορούν να φιλοξενήσουν δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ανεξαρτήτως τομέα.
Το σύστημα θα εμπλουτιστεί με πρόσθετα δεδομένα, όπως την καταγραφή των διαθέσιμων υποδομών, πληροφορίες για προγραμματισμένα έργα, καταλόγους εξαιρέσεων, αποφάσεις ρυθμιστικών αρχών και μηχανισμούς επίλυσης διαφορών.
Σημαντική παράμετρο του νομοσχεδίου αποτελεί και η απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών. Προβλέπονται ενιαίες διαδικασίες αδειοδότησης και χορήγησης δικαιωμάτων διέλευσης, με προθεσμίες και πλήρη ψηφιοποίηση της διαχείρισης αιτήσεων, με στόχο τη μείωση του διοικητικού βάρους και των καθυστερήσεων.
Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις για την εποπτεία και τη συμμόρφωση, με πρόβλεψη αρμόδιων οργάνων, μηχανισμών επίλυσης διαφορών, επιβολής κυρώσεων και εξουσιοδοτικών διατάξεων για την έκδοση κανονιστικών πράξεων που θα εξειδικεύουν ζητήματα εφαρμογής.
Κρίσιμο θεωρείται και το χρονοδιάγραμμα έκδοσης των απαραίτητων κανονιστικών πράξεων, ώστε το πλαίσιο να εφαρμοστεί εγκαίρως και να στηρίξει την υλοποίηση των δικτύων που απαιτούν σημαντικά κεφάλαια από τους παρόχους.
Το εν λόγω νομοσχέδιο βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο επεξεργασίας και έχει αποτελέσει αντικείμενο διαβούλευσης, μεταξύ άλλων, με τα υπουργεία Πολιτισμού, Υγείας, Ναυτιλίας, Δικαιοσύνης, Υποδομών και Μεταφορών, Εσωτερικών, Προστασίας του Πολίτη, Εθνικής Άμυνας, Οικονομικών και Παιδείας, καθώς και με την ΕΕΤΤ, με τις βασικές παρατηρήσεις να εστιάζουν σε ζητήματα αρμοδιοτήτων, εξαιρέσεων και διαθεσιμότητας δεδομένων.
