Της Τέτης Ηγουμενίδη
Πάνω από 9.000 σύνολα δεδομένων του Δημοσίου συγκεντρώνει πλέον η νέα Εθνική Πύλη Δεδομένων data.gov.gr, μέσω της οποίας το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης επιχειρεί να δημιουργήσει τη βασική υποδομή πάνω στην οποία θα αναπτυχθούν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, ψηφιακές υπηρεσίες και νέα εργαλεία αξιοποίησης δημόσιων πληροφοριών.
Η νέα πλατφόρμα τέθηκε σε πλήρη λειτουργία έπειτα από ανασχεδιασμό και τεχνολογική αναβάθμιση που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Στην παρούσα φάση συγκεντρώνει δεδομένα από φορείς του Δημοσίου, οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Κατά την παρουσίαση της πύλης χθες, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση των ανοικτών δεδομένων με την ανάπτυξη εφαρμογών AI.
«Τεχνητή Νοημοσύνη χωρίς ανοιχτά δεδομένα δεν μπορεί να υπάρξει», ανέφερε, σημειώνοντας ότι μέχρι σήμερα υπήρχε μια υποδομή με περιορισμένα και σε αρκετές περιπτώσεις μη επικαιροποιημένα δεδομένα. «Το παιχνίδι τώρα ξεκινά», είπε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, δεν πρόκειται για προσωπικά δεδομένα αλλά για πληροφορίες που μπορούν να αξιοποιηθούν για έρευνα, ανάπτυξη νέων εφαρμογών και υπηρεσιών, αλλά και για μεγαλύτερη διαφάνεια στη λειτουργία του Δημοσίου.
Στο υπουργείο εκτιμούν ότι η πλατφόρμα μπορεί να αποτελέσει βασικό εργαλείο όχι μόνο για δημόσιες υπηρεσίες αλλά και για επιχειρήσεις, startups και ερευνητικά έργα που βασίζονται στην επεξεργασία δεδομένων.
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν κατά την παρουσίαση, υπάρχουν ακόμη περίπου 2.000 φορείς που θα μπορούν σταδιακά να ενταχθούν στο data.gov.gr διαθέτοντας δεδομένα μέσω της πλατφόρμας.
Παράλληλα, στο επόμενο διάστημα αναμένεται να ενσωματωθούν δεδομένα από τα έργα ψηφιοποίησης της πολεοδομίας, της Δικαιοσύνης και των Γενικών Αρχείων του Κράτους, τα οποία περιλαμβάνουν τεκμήρια που χρονολογούνται από τον 19ο αιώνα.
Ο ειδικός γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης, Βασίλης Καρκατζούνης, ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής για τα δεδομένα, με στόχο την αξιοποίηση των δημόσιων πληροφοριών από πολίτες, ερευνητές και επιχειρήσεις.
Η νέα πύλη περιλάμβανε έως τις 5 Μαΐου 2026 συνολικά 9.371 σύνολα δεδομένων και 31.011 πόρους δεδομένων, ανοικτούς και προστατευμένους. Στην πλατφόρμα συμμετέχουν 456 οργανισμοί του δημόσιου τομέα, ενώ λειτουργούν και 13 υπηρεσίες δεδομένων μέσω APIs.
Σε σχέση με την προηγούμενη έκδοση της πύλης, τα datasets αυξήθηκαν από 83 σε 9.371 και οι οργανισμοί από 28 σε 456. Παράλληλα, προστέθηκαν νέες δυνατότητες, όπως χωρική αναζήτηση μέσω χάρτη, υπηρεσίες δεδομένων μέσω APIs και σύνολα δεδομένων υψηλής αξίας (High Value Datasets – HVDs).
Τα δεδομένα υψηλής αξίας περιλαμβάνουν γεωχωρικά, μετεωρολογικά, στατιστικά, περιβαλλοντικά και εταιρικά στοιχεία, καθώς και δεδομένα κινητικότητας, τα οποία θα είναι διαθέσιμα μέσω APIs και δυνατοτήτων μαζικής λήψης.
Μεταξύ των φορέων που διαθέτουν HVDs περιλαμβάνονται ήδη η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία και το Κτηματολόγιο.
Στελέχη του υπουργείου άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί σε επόμενο στάδιο υπηρεσία μέσω της οποίας, σε περιπτώσεις διάθεσης εξειδικευμένων datasets, θα καλύπτεται από τον αιτούντα το σχετικό κόστος του φορέα.
Η νέα έκδοση του data.gov.gr βασίζεται στο σύστημα ανοικτού κώδικα CKAN και υποστηρίζει πρόσβαση μέσω APIs, χωρική αναζήτηση και μαζικές λήψεις δεδομένων σε μορφές CSV, JSON, XML και XLSX. Παράλληλα, προβλέπεται διασύνδεση με το ευρωπαϊκό data.europa.eu μέσω συγκομιδής μεταδεδομένων.
