Πηγή Εικόνας: dei.grΤης Τέτης Ηγουμενίδη
Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε χθες η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για το κέντρο δεδομένων που σχεδιάζει η ΔΕΗ με την Amazon Web Services (AWS) στον πρώην ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου στην Κοζάνη.
Η επένδυση προβλέπει τέσσερα κτίρια, με μέγιστη απορροφούμενη ηλεκτρική ισχύ περίπου 300 MW. Το κόστος του έργου είχε αρχικά εκτιμηθεί από τη ΔΕΗ σε 2,3 δισ. ευρώ, ενώ στο στρατηγικό της σχέδιο για την περίοδο 2026–2030 έχει συμπεριλάβει κεφαλαιουχικές δαπάνες 1,2 δισ. ευρώ για την πρώτη φάση.
Το κέντρο δεδομένων θα αναπτυχθεί σε έκταση 449,5 στρεμμάτων, περίπου 18 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Κοζάνης, στην πρώην αυλή αποθήκευσης λιγνίτη του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού Αγίου Δημητρίου. Ο σταθμός έχει σταματήσει οριστικά να λειτουργεί από τις 15 Μαΐου 2026. Τον περασμένο Σεπτέμβριο εγκρίθηκε η μελέτη για πρόδρομες εργασίες απομάκρυνσης εξοπλισμού και καθαίρεσης εγκαταστάσεων, προκειμένου να προετοιμαστεί ο χώρος.
Κάθε κτίριο θα στεγάζει πέντε αίθουσες δεδομένων, με ηλεκτρική ισχύ εξοπλισμού πληροφορικής 12 MW ανά αίθουσα. Τα 240 MW που προκύπτουν από το σύνολο των 20 αιθουσών αφορούν αποκλειστικά τον εξοπλισμό πληροφορικής και όχι τις ανάγκες ψύξης και τις υπόλοιπες λειτουργίες.
Η συνολική δόμηση φτάνει τα 77.360 τ.μ., με επιφάνεια 19.340 τ.μ. ανά κτίριο. Η κάλυψη των κτιριακών εγκαταστάσεων υπολογίζεται σε 71.560 τ.μ. και μαζί με τον υπαίθριο ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό διαμορφώνεται σε 111.640 τ.μ.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν διαμόρφωση του εδάφους, θεμελιώσεις, εσωτερική οδοποιία και κατασκευή δικτύων υποδομής. Σύμφωνα με τη ΜΠΕ, οι εκσκαφές εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 300.000 κυβικά μέτρα, από τα οποία περίπου 50.000 θα επαναχρησιμοποιηθούν για επιχώσεις, δρόμους και την τελική διαμόρφωση του χώρου. Τα υπόλοιπα 250.000 κυβικά μέτρα αποτελούν πλεονάζοντα υλικά και εξετάζεται η μεταφορά τους σε αποθεσιοθάλαμο στην περιοχή των ορυχείων Πτολεμαΐδας, εφόσον δεν καταστεί δυνατή η αξιοποίησή τους στο έργο. Τα απόβλητα κατασκευών και κατεδαφίσεων θα συλλέγονται χωριστά και θα παραδίδονται σε εγκεκριμένο σύστημα διαχείρισης.
Η ΜΠΕ εκτιμά την κατασκευαστική περίοδο σε 24 μήνες, με δυνατότητα σταδιακής ανέγερσης των κτιρίων. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τη σύνδεση με το ηλεκτρικό δίκτυο, την εγκατάσταση του εξοπλισμού και τις δοκιμές λειτουργίας. Από την πλευρά της, η ΔΕΗ έχει θέσει ως στόχο να λειτουργήσει η πρώτη φάση έως το τέλος του 2028. Η ημερομηνία αυτή αποτελεί εταιρικό στόχο, καθώς η περιβαλλοντική αδειοδότηση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και εκκρεμούν οι απαιτούμενες εγκρίσεις.
Για την ηλεκτροδότηση σχεδιάζεται να αξιοποιηθεί ο υφιστάμενος υποσταθμός υπερυψηλής τάσης 400 kV του ΑΔΜΗΕ στον Άγιο Δημήτριο. Θα απαιτηθούν δύο νέες υπόγειες καλωδιακές γραμμές, μετασχηματιστές και εσωτερικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Το σύστημα εφεδρικής τροφοδοσίας θα περιλαμβάνει 144 ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη πετρελαίου, από τα οποία 12 εφεδρικά, με δυνατότητα αυτονομίας έως 24 ώρες σε περίπτωση διακοπής ηλεκτροδότησης.
Με τον εξοπλισμό πληροφορικής σε πλήρες φορτίο, η ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 2.327.580 MWh. Από αυτές, 2.102.400 MWh αντιστοιχούν στους διακομιστές και 225.180 MWh στην ψύξη, στις ηλεκτρολογικές απώλειες και στις βοηθητικές λειτουργίες.
Η ψύξη θα γίνεται με συνδυασμό αέρα και υγρού ψύξης, με το δεύτερο σύστημα να καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του θερμικού φορτίου των διακομιστών τεχνητής νοημοσύνης. Οι ετήσιες ανάγκες σε νερό υπολογίζονται σε περίπου 208.540 κυβικά μέτρα, από τα οποία 203.260 προορίζονται για την ψύξη.
Το νερό αυτό θα προέρχεται από τον ταμιευτήρα Πολυφύτου, μέσω των υποδομών του πρώην σταθμού. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει επίσης τη χρήση της υφιστάμενης μονάδας επεξεργασίας νερού, του βιολογικού καθαρισμού και του συγκροτήματος κατεργασίας βιομηχανικών υγρών αποβλήτων του ΑΗΣ. Η ΔΕΥΑ Κοζάνης θα καλύπτει τις ανάγκες σε πόσιμο νερό και νερό υγιεινής.
Το έργο περιλαμβάνει ακόμη υποδομές ανάκτησης θερμότητας από τους διακομιστές, με δυνατότητα μελλοντικής διάθεσής της σε θερμοκήπια, βιομηχανικές μονάδες και άλλες δραστηριότητες της περιοχής. Η σχετική δαπάνη εκτιμάται σε 15 εκατ. ευρώ και έχει ενσωματωθεί στο αρχικό κόστος της ψυκτικής υποδομής. Η ΜΠΕ υπολογίζει τη δυνητικά ανακτήσιμη ποσότητα σε 822.617 MWh ετησίως, με ενδεικτική οικονομική αξία μεταξύ 12,34 και 16,45 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Η εκτίμηση δεν αντιστοιχεί σε εξασφαλισμένα έσοδα, καθώς η διάθεση της θερμότητας εξαρτάται από τη δημιουργία δικτύων και την εξεύρεση καταναλωτών.
Η συνεργασία με την Amazon Web Services βασίζεται στο δεσμευτικό μνημόνιο της 17ης Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με αυτό, η ΔΕΗ θα αναπτύξει τα κτίρια και τις ενεργειακές υποδομές, ενώ η AWS προβλέπεται να εγκαταστήσει και να λειτουργεί τον εξοπλισμό πληροφορικής. Το μνημόνιο περιλαμβάνει 15ετή μίσθωση μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής, υπό την προϋπόθεση σύναψης των οριστικών συμβάσεων. Οι δύο εταιρείες εξετάζουν επίσης την επέκταση έως το 1 GW, εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες της αγοράς και υπάρξουν νέες συμφωνίες.
Κατά την κατασκευή εκτιμάται ότι θα απασχολούνται περίπου 1.500 εργαζόμενοι κατά μέσο όρο, με τον αριθμό τους να φτάνει τους 2.500 στην περίοδο αιχμής. Για τη λειτουργία υπολογίζονται περίπου 400 θέσεις πλήρους απασχόλησης, για τη διαχείριση του εξοπλισμού πληροφορικής, τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, τη συντήρηση και την ασφάλεια.
