Πηγή Εικόνας: Akela999 from PixabayΤης Τέτης Ηγουμενίδη
Με επενδυτικό ενδιαφέρον που εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 10 δισ. ευρώ, η ελληνική αγορά κέντρων δεδομένων βρίσκεται μπροστά σε έναν νέο κύκλο ανάπτυξης. Η εκτίμηση προέρχεται από την Ελληνική Ένωση Κατασκευαστών και Λειτουργών Κέντρων Δεδομένων (GRDCA), χωρίς να αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο δεσμευμένων επενδύσεων.
Οι επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων που λειτουργούν ή βρίσκονται υπό κατασκευή προσεγγίζουν το 1 δισ. ευρώ. Η ισχύς των εγκαταστάσεων που λειτουργούν είναι περίπου 30 MW και μαζί με τα έργα υπό κατασκευή φτάνει τα 40–60 MW. Παράλληλα, οι πάροχοι έχουν ανακοινώσει σχέδια επέκτασης περίπου 200 MW, τα οποία προβλέπεται να υλοποιηθούν σε περίπου πέντε χρόνια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε χθες ο πρόεδρος της GRDCA Αλέξανδρος Μπεχράκης τα εκκρεμή αιτήματα σύνδεσης κέντρων δεδομένων στο ηλεκτρικό δίκτυο φτάνουν περίπου τα 11 GW. Το μέγεθος αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα σχεδιαζόμενα έργα θα κατασκευαστούν. Η Ένωση εκτιμά ότι η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου από επενδυτικά σχέδια που δεν έχουν προχωρήσει επαρκώς μπορεί να καθυστερήσει εγκαταστάσεις που διαθέτουν γη, χρηματοδότηση και βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης.
Για τις σχετικές ρυθμίσεις του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που ψηφίστηκε χθες από τη Βουλή, η GRDCA διατηρεί σημαντικές αντιρρήσεις, παρότι αναγνωρίζει ορισμένες βελτιώσεις σε σχέση με το αρχικό σχέδιο διαβούλευσης.
Μεταξύ των αλλαγών που αξιολόγησε θετικά είναι η μεταφορά της προέγκρισης οικοδομικής άδειας σε μεταγενέστερο στάδιο, η αύξηση από δύο σε τρεις μήνες της προθεσμίας αποδοχής της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης και η επέκταση της μεταβατικής περιόδου από πέντε σε δώδεκα μήνες. Στις βελτιώσεις περιλαμβάνεται και η δυνατότητα τμηματικών προσφορών σύνδεσης έως 40 MW από τον ΔΕΔΔΗΕ.
Για τα μεγάλα κέντρα δεδομένων, η Ένωση ζητά να αναγνωρίζεται η κατασκευή σε διαδοχικές φάσεις, χωρίς να χάνεται η προτεραιότητα σύνδεσης του συνολικού έργου. Όπως εξηγεί, η ηλεκτρική κατανάλωση αυξάνεται σταδιακά, ανάλογα με την εγκατάσταση του εξοπλισμού. Θεωρεί συνεπώς ότι η ανάπτυξη σε διαφορετικά στάδια δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κατάτμηση της επένδυσης. Προτείνει επίσης τη δημιουργία ενιαίου σημείου επαφής για τον συντονισμό ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ κατά τη σταδιακή ανάπτυξη των έργων.
Η GRDCA ζητά επίσης να καταργηθεί το ετήσιο τέλος που προβλέπεται για τα κέντρα δεδομένων και το οποίο, σύμφωνα με την παρουσίασή της, διαμορφώνεται σε 15.000 ευρώ ανά MW. Υποστηρίζει ότι πρόκειται για μόνιμη επιβάρυνση των επενδύσεων, η οποία δεν συμβάλλει στον περιορισμό των μη ώριμων αιτημάτων σύνδεσης. Για μια εγκατάσταση ισχύος 100 MW, το τέλος αυτό αντιστοιχεί σε 1,5 εκατ. ευρώ ετησίως, ακόμη και αν μέρος της διαθέσιμης ισχύος δεν χρησιμοποιείται.
Διαφωνία υπάρχει και για την υποχρέωση κάλυψης του 60% της ηλεκτρικής κατανάλωσης από νέα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) πριν από την ηλεκτροδότηση. Η πρόταση της Ένωσης προβλέπει μεταβατική περίοδο 18–24 μηνών και υπολογισμό της υποχρέωσης με βάση την πραγματική κατανάλωση.
Για την εγγυητική επιστολή των 200.000 ευρώ ανά MW, η GRDCA προτείνει μείωση και σταδιακή απομείωση του ποσού ανάλογα με την πρόοδο της κατασκευής. Ζητά επίσης να μην καταπίπτει η εγγύηση για καθυστερήσεις που δεν οφείλονται στον επενδυτή.
Αντίθετη είναι και στα κριτήρια που προβλέπουν προτεραιότητα για έργα άνω των 200 MW, καθώς και στην απαίτηση κύκλου εργασιών που συνδέεται με το 30% του κόστους κατασκευής. Υποστηρίζει ότι μεγαλύτερη σημασία πρέπει να έχουν η ετοιμότητα υλοποίησης και η εμπειρία του επενδυτή. Παράλληλα, ζητά να μην εφαρμόζονται αναδρομικά νέες απαιτήσεις σε έργα με ήδη χορηγημένες Προσφορές ή υπογεγραμμένες Συμβάσεις Σύνδεσης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της GRDCA, τα ελληνικά κέντρα δεδομένων κατανάλωσαν περίπου 65 GWh ηλεκτρικής ενέργειας το 2024, ποσότητα που αντιστοιχούσε περίπου στο 0,1% της συνολικής κατανάλωσης της χώρας. Το λειτουργικό φορτίο του εξοπλισμού πληροφορικής εκτιμήθηκε σε 20 MW. Εάν στο μέλλον αυξηθεί στα 200–250 MW, η συμμετοχή του κλάδου στην ηλεκτρική κατανάλωση θα μπορούσε να προσεγγίσει το 1%, με βάση το σημερινό προφίλ λειτουργίας των εγκαταστάσεων.
Στη διεθνή σύγκριση, η κατανάλωση των κέντρων δεδομένων ανά κάτοικο ήταν στην Ελλάδα μόλις 6 kWh το 2024, έναντι 60 kWh στην Ισπανία, 72 kWh στην Ιταλία και 216 kWh στη Γερμανία, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε και επεξεργάστηκε η Ένωση. Η GRDCA θεωρεί ότι η ελληνική αγορά διαθέτει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης, χάρη στη γεωγραφική θέση και στις διεθνείς τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις της, καθώς αυξάνονται οι ανάγκες για υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (cloud) και τεχνητής νοημοσύνης.
Στα ζητήματα κατανάλωσης νερού, η GRDCA αναφέρει ότι οι περισσότερες ελληνικές εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν αερόψυξη και κλειστά κυκλώματα, με σχεδόν μηδενική κατανάλωση νερού για ψύξη κατά την κανονική λειτουργία. Για τον θόρυβο προτείνει μετρήσεις ανά εγκατάσταση και κατάλληλη χωροθέτηση του μηχανολογικού εξοπλισμού.
