Πρωτοποριακή μονάδα στη βόρεια Ισπανία μετατρέπει βιομηχανικά απόβλητα και δεσμευμένο CO₂ σε βιώσιμα δομικά υλικά. Το έργο συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών, στη μείωση των αποβλήτων που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής και στην ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας της Ευρώπης.
Ο κατασκευαστικός τομέας παραμένει ένας από τους τομείς της Ευρώπης με την υψηλότερη κατανάλωση πόρων, καθώς βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε αδρανή υλικά που προέρχονται απευθείας από φυσικά ορυκτά υλικά, όπως άμμο, χαλίκι και θρυμματισμένη πέτρα. Ταυτόχρονα, οι βιομηχανικές δραστηριότητες παράγουν τόσο εκπομπές CO₂ όσο και απόβλητα που συχνά καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής.
Το AGGREGACO2, πρόγραμμα χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ, έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει όλες αυτές τις προκλήσεις.
Με έδρα το λιμάνι του Μπιλμπάο, το έργο AGGREGACO2 έχει εφαρμόσει μια διαδικασία που συνδυάζει το δεσμευμένο CO₂ με θερμικά υπολείμματα από μονάδες παραγωγής ενέργειας από απόβλητα, με σκοπό την αντικατάσταση των φυσικών αδρανών υλικών. Χρησιμοποιώντας μια πατενταρισμένη Τεχνολογία Επιταχυνόμενης Αναθράκωσης (ACT), το έργο δεσμεύει μόνιμα το διοξείδιο του άνθρακα σε μια σταθερή ορυκτή μορφή, μετατρέποντας παράλληλα υπολείμματα χαμηλής αξίας σε χρήσιμη πρώτη ύλη.
Η φυσική διαδικασία δέσμευσης και αποθήκευσης του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα σε ορυκτά επιταχύνεται σε μια ελεγχόμενη βιομηχανική διαδικασία που διαρκεί μόλις λίγα λεπτά.
Το παραγόμενο υλικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εφαρμογές όπως προκατασκευασμένα προϊόντα, μη δομικό σκυρόδεμα, τούβλα, πλακάκια και έργα υποδομής. Σε αντίθεση με τα συμβατικά ανακυκλωμένα αδρανή, το υλικό αυτό όχι μόνο αντικαθιστά τις πρώτες ύλες, αλλά αποθηκεύει τον δεσμευμένο άνθρακα.
Για τους εταίρους του έργου, η ιδέα προέκυψε από ένα απλό ερώτημα: πώς μπορούν το βιομηχανικό CO₂ και τα απόβλητα να μετατραπούν σε πόρους, αντί να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά περιβαλλοντικά προβλήματα.
Με την υποστήριξη του Ταμείου Καινοτομίας της ΕΕ, το AGGREGACO2 έφερε σε συνεργασία την Petronor, ένα από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια της Ισπανίας που ανήκει στον Όμιλο Repsol, και την O.C.O Technology με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, προκειμένου να αποδείξουν πώς το δέσμευμένο CO₂ και τα βιομηχανικά υπολείμματα μπορούν να μετατραπούν σε πολύτιμα δομικά υλικά. Μαζί, δημιούργησαν την Biscay Eco Aggregates, μια κοινοπραξία που έχει ως στόχο την επίδειξη της τεχνολογίας σε βιομηχανική κλίμακα.
Δημιουργία ενός προτύπου για την κυκλική οικονομία της Ευρώπης
Μόλις τεθεί σε πλήρη λειτουργία, η εγκατάσταση θα έχει τη δυνατότητα να συλλέγει έως και 7.500 τόνους CO₂ ετησίως και να αξιοποιεί έως και 50.000 τόνους θερμικών υπολειμμάτων κάθε χρόνο. Αυτό ισοδυναμεί, σε γενικές γραμμές, με την απομάκρυνση περίπου 5.000 επιβατικών αυτοκινήτων βενζίνης από τους δρόμους κάθε χρόνο.
Το εργοστάσιο αναμένεται να παράγει έως και 125.000 τόνους αδρανών υλικών χαμηλών εκπομπών άνθρακα ετησίως, δημιουργώντας μια πιο βιώσιμη εναλλακτική λύση έναντι των συμβατικών δομικών υλικών.
Πέρα από τα περιβαλλοντικά οφέλη, το AGGREGACO2 συμβάλλει στη σύνδεση των τομέων των αποβλήτων, της δέσμευσης άνθρακα και των κατασκευών, ενώ παράλληλα υποστηρίζει την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων που συνδέονται με την πράσινη μετάβαση.
Περίπου 30 ειδικοί συνεργάστηκαν για να μετατρέψουν μια καινοτόμο ιδέα σε βιομηχανική πραγματικότητα. Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, η ομάδα ελπίζει ότι η μονάδα του Μπιλμπάο θα αποτελέσει πρότυπο σε ολόκληρη την ΕΕ. Η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να μειώσει τα απόβλητα που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής, να περιορίσει τη ζήτηση για παρθένα πρώτη ύλη και να συμβάλει στην αποκαρβονιοποίηση του κατασκευαστικού τομέα σε μεγάλη κλίμακα, εφόσον εφαρμοστεί και σε άλλες ευρωπαϊκές περιοχές.
Από την ιδέα στην πράξη
Η μετατροπή μιας καινοτόμου ιδέας σε λειτουργική βιομηχανική εγκατάσταση απαιτούσε την υπέρβαση σημαντικών τεχνικών, κανονιστικών και εμπορικών προκλήσεων. Παρόλο που η O.C.O Technology είχε ήδη επιδείξει τη διαδικασία στο Ηνωμένο Βασίλειο, η προσαρμογή της τεχνολογίας στα τοπικά υπολείμματα, στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και στις βιομηχανικές συνθήκες του Μπιλμπάο απαιτούσε εκτεταμένες εργασίες μηχανικής και δοκιμές.
Η απόκτηση των περιβαλλοντικών αδειών αποτέλεσε ένα άλλο σημαντικό ορόσημο. Η ομάδα του έργου έπρεπε να αποδείξει την ασφάλεια, την ιχνηλασιμότητα και τις περιβαλλοντικές επιδόσεις της διαδικασίας, ενώ παράλληλα έπρεπε να ενισχύσει την εμπιστοσύνη μεταξύ των θεσμικών φορέων, των ρυθμιστικών αρχών και των τοπικών ενδιαφερόμενων μερών.
Εξίσου σημαντική ήταν η σύγκλιση κλάδων που παραδοσιακά δεν συνεργάζονται μεταξύ τους. Το έργο συνδέει φορείς από τους τομείς της ενέργειας, της διαχείρισης αποβλήτων, της δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα, των δομικών υλικών και της εφοδιαστικής αλυσίδας σε μια ενιαία κυκλική αλυσίδα αξίας.
Αρκετά ορόσημα σηματοδοτούν τη συνεχή πρόοδο του έργου, μεταξύ των οποίων η ίδρυση της Biscay Eco Aggregates, οι επενδυτικές αποφάσεις των εταίρων του έργου, η έναρξη και η ολοκλήρωση των κατασκευαστικών εργασιών, καθώς και τα επίσημα εγκαίνια της μονάδας.
