Πηγή Εικόνας: απε - μπεΈνα νέο έργο ψηφιακής χαρτογράφησης θα μπορούσε να βοηθήσει κάποια από τα πιο σημαντικά και γνωστά μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς να «επιζήσουν» από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, τις πλημμύρες και την παράκτια διάβρωση.
Ερευνητές, με επικεφαλής επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας (UEA), το Πανεπιστήμιο του Ντάραμ και το Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν δημιούργησαν τη βάση δεδομένων Global Coastal Heritage (Glo-CoH), τον πρώτο ολοκληρωμένο ψηφιακό χάρτη των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO που βρίσκονται κατά μήκος ακτογραμμών σε υψόμετρο μικρότερο των 20 μέτρων πάνω από τη στάθμη της θάλασσας.
Το έργο αναπτύχθηκε ως απάντηση στις αυξανόμενες ανησυχίες ότι η κλιματική αλλαγή και η παράκτια ανάπτυξη θέτουν σε κίνδυνο πολλούς ιστορικούς και φυσικούς θησαυρούς. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Scientific Data.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η βάση δεδομένων θα αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο για την χάραξη πολιτικής καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι περιβαλλοντικές και κλιματικές απειλές ενδέχεται να επηρεάσουν τα παράκτια μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς. Με τον τρόπο αυτό θα μπορέσουν να σχεδιαστούν μέτρα προστασίας με βάση τεκμηριωμένες αποφάσεις σε τοπικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο.
Κάλυψη ενός κρίσιμου κενού στα δεδομένα
Μέχρι τώρα, οι ειδικοί δυσκολεύονταν να εκτιμήσουν με ακρίβεια ποια μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς είναι τα πιο ευάλωτα, καθώς συχνά δεν υπήρχαν λεπτομερείς ψηφιακοί χάρτες ορίων. Αυτό δυσχέραινε τη μοντελοποίηση των πιθανών επιπτώσεων κινδύνων όπως οι καταιγίδες, οι πλημμύρες και η διάβρωση.
Το νέο σύνολο δεδομένων αντιμετωπίζει αυτό το πρόβλημα παρέχοντας ακριβή ψηφιακά όρια για κάθε μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO με «Εξαιρετική Παγκόσμια Αξία» που βρίσκεται σε παράκτιες περιοχές χαμηλού υψομέτρου σε όλο τον κόσμο. Το σύνολο δεδομένων βασίζεται στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO όπως ισχύει το 2023, αλλά η ομάδα θα το ενημερώσει έως το τέλος του 2026 με τα πιο πρόσφατα στοιχεία.
Συνολικά, η βάση δεδομένων περιλαμβάνει 1.250 μεμονωμένα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, τα οποία καλύπτουν πολιτιστικά μνημεία, φυσικούς χώρους που περιέχουν μοναδικά οικοσυστήματα, γεωποικιλότητα και σπάνια είδη, καθώς και τοποθεσίες μικτής κληρονομιάς που έχουν χαρακτηριστεί ως έχουσες τόσο φυσική όσο και πολιτιστική σημασία.
Ενδεικτικά, τα πολιτιστικά μνημεία είναι από την Όπερα του Σίδνεϊ στην Αυστραλία και τα παράκτια τμήματα του Σινικού Τείχους έως τα Μοάι της Ράπα Νούι και μεγάλο μέρος της Αγίας Πετρούπολης στη Ρωσία. Συνολικά, οι τοποθεσίες καλύπτουν περισσότερα από 235 εκατομμύρια εκτάρια (581 εκατομμύρια στρέμματα) σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Πώς δημιουργήθηκε ο χάρτης
Η καθηγήτρια Joanne Clarke, η οποία ηγήθηκε της ομάδας ψηφιοποίησης κατά τη διάρκεια της θητείας της στο UEA και, πιο πρόσφατα, στο Πανεπιστήμιο του Durham, δήλωσε σε σχετική ανακοίνωση: «Ένας από τους βασικούς μας στόχους ήταν να δημιουργήσουμε έναν ολοκληρωμένο και ενημερωμένο κατάλογο των χωρικών ορίων των παράκτιων μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς, παρέχοντας στους διαχειριστές της ένα αξιόπιστο εργαλείο για την αξιολόγηση, τον σχεδιασμό και την αντιμετώπιση μελλοντικών απειλών, είτε αυτές αφορούν περιβαλλοντικές, κλιματικές, οικονομικές, υποδομικές είτε κοινωνικές πτυχές».
Για τη δημιουργία των χαρτών, η διεθνής ομάδα ερευνητών χρησιμοποίησε δημοσιευμένα σχέδια των τοποθεσιών σε συνδυασμό με δορυφορικές εικόνες του Google Earth, προκειμένου να προσδιορίσει και να χαρτογραφήσει με ακρίβεια τα όρια κάθε μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
Στη συνέχεια, η ομάδα πραγματοποίησε μια αυστηρή διαδικασία ελέγχου ποιότητας, αξιολογώντας παράγοντες όπως η ποιότητα των πηγών, η ακρίβεια της αναγνώρισης των τοποθεσιών και η ακρίβεια των ψηφιοποιημένων ορίων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η χαρτογράφηση ήταν εξαιρετικά αξιόπιστη, με το 92% των τοποθεσιών να επιτυγχάνει βαθμολογίες που υποδηλώνουν τα υψηλότερα επίπεδα ακρίβειας ψηφιοποίησης.
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποιεί ήδη το Glo-CoH για να υποστηρίξει δύο επιπλέον παγκόσμιες μελέτες: μια παγκόσμια αξιολόγηση κινδύνου από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας για παράκτιους χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς, και μια αξιολόγηση του κλιματικού κινδύνου για τη βιοποικιλότητα σε αυτούς τους χώρους, με έμφαση στη θερμική έκθεση των ειδών κοραλλιών που σχηματίζουν υφάλους και των μαγγρόβιων.
[ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ]
