Πηγή Εικόνας: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η παραπληροφόρηση, η προστασία προσωπικών δεδομένων, οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας αλλά και η ανάγκη αυστηρότερων κανόνων αναδεικνύονται στις βασικές ανησυχίες των πολιτών γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη, σε μια περίοδο κατά την οποία η χρήση των σχετικών εφαρμογών διευρύνεται με γρήγορους ρυθμούς.

Αυτό προκύπτει από το δεύτερο μέρος της έρευνας της διαΝΕΟσις «Τι πιστεύουν οι Έλληνες για την Τεχνητή Νοημοσύνη: Ηθική και Δεοντολογία», που εξετάζει πώς αντιμετωπίζουν οι πολίτες ζητήματα δεοντολογίας, ευθύνης, κινδύνων αλλά και ορίων στη χρήση της τεχνολογίας.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τη Metron Analysis το διάστημα 4–9 Μαΐου 2026 σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.103 ατόμων ηλικίας 17 ετών και άνω, μέσω τηλεφωνικών και διαδικτυακών συνεντεύξεων.

Η χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης συνεχίζει να διευρύνεται. Το 80,8% δηλώνει ότι γνωρίζει τι είναι η ΤΝ, ενώ ακόμη 14,8% αναφέρει ότι έχει ακούσει σχετικά με αυτή. Στο 4,4% περιορίζεται το ποσοστό όσων δηλώνουν ότι δεν γνωρίζουν τι είναι.

Την ίδια στιγμή, σχεδόν επτά στους δέκα πολίτες (69,2%) δηλώνουν ότι έχουν χρησιμοποιήσει έστω μία φορά σχετικές εφαρμογές, έναντι 65% στην προηγούμενη μέτρηση.

Μεγαλύτερη διείσδυση καταγράφεται στους άνδρες, όπου το ποσοστό φτάνει στο 74,8%, έναντι 64,1% στις γυναίκες. Στην ηλικιακή ομάδα 17 έως 24 ετών αγγίζει το 92,9%, ενώ στους κατόχους μεταπτυχιακού ή διδακτορικού τίτλου διαμορφώνεται στο 90,2%.

Μεταξύ όσων χρησιμοποιούν ήδη εφαρμογές ΤΝ, η χρήση αποκτά πλέον πιο σταθερά χαρακτηριστικά. Το 37,3% δηλώνει καθημερινή χρήση, το 50,7% αρκετές φορές μέσα στην εβδομάδα και το 12,1% πιο αραιά.

Οι δωρεάν υπηρεσίες εξακολουθούν να κυριαρχούν. Το 73,9% χρησιμοποιεί αποκλειστικά δωρεάν επιλογές, το 20,6% συνδυάζει δωρεάν και συνδρομητικές υπηρεσίες, ενώ το 5,2% αξιοποιεί μόνο υπηρεσίες επί πληρωμή.

Η αυξημένη αξιοποίηση της τεχνολογίας δεν περιορίζει, πάντως, τις επιφυλάξεις. Η παραπληροφόρηση και το ψευδές περιεχόμενο βρίσκονται στην κορυφή των ανησυχιών. Οκτώ στους δέκα πολίτες που γνωρίζουν ή έχουν ακούσει για την Τεχνητή Νοημοσύνη δηλώνουν ότι ανησυχούν «πολύ» ή «πάρα πολύ».

Υψηλά ποσοστά καταγράφονται επίσης στον προβληματισμό για το ενδεχόμενο να αδρανήσει η κριτική σκέψη (78,7%), για κυβερνοεπιθέσεις και ηλεκτρονικό έγκλημα (76%), για ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων και ιδιωτικότητας (75,9%), για τις επιπτώσεις στην απασχόληση (74,2%) αλλά και για τη χειραγώγηση επιλογών και αποφάσεων (72,3%).

Στο 61,4% διαμορφώνεται το ποσοστό όσων ανησυχούν για τη διεύρυνση του ψηφιακού χάσματος.

Μεγάλες διαφορές καταγράφονται ανάμεσα σε χρήστες και μη χρήστες. Όσοι δεν χρησιμοποιούν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης εμφανίζονται πιο ανήσυχοι σχεδόν σε όλες τις παραμέτρους που εξετάστηκαν.

Παράλληλα, το 67,4% θεωρεί ότι οι κίνδυνοι που συνοδεύουν την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι μεγαλύτεροι σε σχέση με εκείνους που συνόδευσαν προηγούμενες μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές. Στους μη χρήστες το αντίστοιχο ποσοστό ανεβαίνει στο 75,8%.

Οι πολίτες εμφανίζονται μοιρασμένοι και ως προς το κατά πόσο οι κίνδυνοι μπορούν να τεθούν υπό έλεγχο. Σχεδόν οι μισοί θεωρούν ότι είναι διαχειρίσιμοι, ενώ οι υπόλοιποι τους αντιμετωπίζουν ως ανεξέλεγκτους. Στην ομάδα των μη χρηστών σχεδόν δύο στους τρεις εκτιμούν ότι οι κίνδυνοι δεν μπορούν να ελεγχθούν.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν και οι απαντήσεις για τα όρια χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης σε επιμέρους δραστηριότητες.

Η «ιατρική διάγνωση και θεραπεία αντί ιατρού» συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό πλήρους απαγόρευσης, στο 48%, ενώ ακόμη 45% θεωρεί ότι θα μπορούσε να επιτρέπεται μόνο υπό προϋποθέσεις.

Επιφυλάξεις καταγράφονται επίσης στην αξιολόγηση εργαζομένων, στις δικαστικές αποφάσεις και στην οδήγηση οχημάτων.

Αντίθετα, μεγαλύτερη αποδοχή συγκεντρώνει η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης για τη διαχείριση κρίσεων, όπως πυρκαγιές και σεισμοί. Εκεί καταγράφεται και το υψηλότερο ποσοστό υπέρ της απολύτως ελεύθερης χρήσης, στο 19,2%.

Η καλύτερη εκπαίδευση των πολιτών, η πιστοποίηση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης και η υποχρεωτική αναφορά πηγών στις απαντήσεις σχετικών εργαλείων συγκεντρώνουν ποσοστά αποδοχής που υπερβαίνουν το 80%.

Χαμηλότερη στήριξη συγκεντρώνει η απαγόρευση χρήσης Τεχνητής Νοημοσύνης από άτομα μικρής ηλικίας, διατηρώντας ωστόσο πλειοψηφική αποδοχή, στο 71%.

Στο ίδιο συμπέρασμα οδηγούν και τα έξι διλήμματα που τέθηκαν στους συμμετέχοντες. Το 81,5% θεωρεί ότι χρειάζεται αυστηρότερη ρύθμιση για την προστασία των πολιτών. Το 75,4% δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση των θέσεων εργασίας ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι δεν θα αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες της τεχνολογίας.

Το 80,8% θεωρεί ότι πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιείται Τεχνητή Νοημοσύνη από την αστυνομία για αναγνώριση προσώπων σε σοβαρά εγκλήματα. Το 86,2% ζητεί υποχρεωτική σήμανση σε εικόνες, βίντεο και άλλο περιεχόμενο που δημιουργείται μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης και μοιάζει πραγματικό, ενώ το 65,5% ζητεί περιορισμούς στη χρήση δεδομένων για την προστασία της ιδιωτικότητας.