Πηγή Εικόνας: Pawel Szymczuk από το Pixabay

Της Τέτης Ηγουμενίδη

Σε δικούς τους πόρους θα πρέπει να στηριχθούν οι δήμοι που θα επιλέξουν να μη χρησιμοποιήσουν τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ) για την αντιμετώπιση εκκρεμών απαλλοτριώσεων, καθώς δεν υπάρχει ουσιαστική δυνατότητα πρόσθετης οικονομικής ενίσχυσης από το κράτος. Αυτό επισήμανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την χθεσινή σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, διευκρινίζοντας ότι καμία δημοτική αρχή δεν θα υποχρεωθεί να εφαρμόσει το συγκεκριμένο πολεοδομικό εργαλείο.

Στη συνάντηση με επτά δημάρχους των βορείων προαστίων, ο πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι καμία απόφαση για την εφαρμογή και την οριοθέτηση των ΖΥΣ δεν θα προχωρήσει χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των δήμων. Οι ίδιοι θα αποφασίζουν αν επιθυμούν να αξιοποιήσουν τον θεσμό και, εφόσον το επιλέξουν, σε ποιες περιοχές θα γίνεται η μεταφορά συντελεστή δόμησης. Απαραίτητη θα είναι και η συμφωνία των Δημοτικών Συμβουλίων πριν από την οριστικοποίηση των σχετικών προεδρικών διαταγμάτων.

Η οικονομική προειδοποίηση αφορά τους δήμους στους οποίους υπάρχουν ιδιωτικά ακίνητα δεσμευμένα επί χρόνια για τη δημιουργία δρόμων, πάρκων και άλλων κοινόχρηστων χώρων, χωρίς να έχουν αποζημιωθεί οι ιδιοκτήτες τους. Η μεταφορά συντελεστή δόμησης μπορεί να αποτελέσει λύση για την αξιοποίηση των σχετικών δικαιωμάτων και την αντιμετώπιση αυτών των εκκρεμοτήτων.

Το πολεοδομικό αυτό εργαλείο αφορά επίσης τα διατηρητέα κτίρια, οι ιδιοκτήτες των οποίων δεν μπορούν να εξαντλήσουν τον επιτρεπόμενο συντελεστή δόμησης. Παρότι ο θεσμός υπάρχει από το 1979, η εφαρμογή του έχει προσκρούσει σε πολεοδομικά και νομικά ζητήματα. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει θέσει ως προϋπόθεση την ύπαρξη ολοκληρωμένου πολεοδομικού σχεδιασμού για τον καθορισμό των περιοχών υποδοχής.

Στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση για τον Βόρειο Τομέα Αθηνών προτείνονται 25 ΖΥΣ σε 11 δημοτικές ενότητες. Η δυνητική πρόσθετη δόμηση υπολογίζεται σε 584.405 τ.μ., σύμφωνα με τη μελέτη. Πρόκειται για μέγεθος που αφορά τον αρχικό σχεδιασμό και όχι εγκεκριμένη πρόσθετη δόμηση. Οι προτάσεις μπορούν να αλλάξουν σημαντικά, ανάλογα με τις παρατηρήσεις των δήμων.

Ο κ. Μητσοτάκης ξεκαθάρισε επίσης ότι δεν θα υπάρχει μεταφορά συντελεστή από έναν δήμο σε άλλο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νομοθετικής κατοχύρωσης του περιορισμού, εφόσον χρειαστεί. Για τις μελέτες στις οποίες υπάρχουν επιμέρους ενστάσεις προβλέπεται πρόσθετη διαβούλευση, ώστε να βρεθεί κοινά αποδεκτή λύση. Ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε διατεθειμένος να εξετάσει διορθωτικές ρυθμίσεις για τους δήμους που επιθυμούν να προχωρήσουν ταχύτερα. Οι δεσμεύσεις αυτές δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί σε νέες νομοθετικές ή κανονιστικές πράξεις.

Οι επτά δήμαρχοι δεν έχουν, πάντως, κοινή θέση για τις ΖΥΣ. Ορισμένοι απορρίπτουν την εφαρμογή τους στις περιοχές τους, άλλοι ζητούν αλλαγές στις μελέτες, ενώ η Μεταμόρφωση επιθυμεί να αξιοποιήσει το εργαλείο.

Ο δήμαρχος Μεταμόρφωσης Στράτος Σαραούδας συνέδεσε τη χρήση των ΖΥΣ με την ανάγκη εξασφάλισης κοινόχρηστων χώρων στην περιοχή του. Αναφέρθηκε στη δυνατότητα υποδοχής συντελεστή σε εκτός σχεδίου περιοχή, εκτιμώντας ότι μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να εφαρμοστεί χωρίς αύξηση του ύψους των κτιρίων.

Την απόσυρση ολόκληρης της μελέτης για τον Βόρειο Τομέα ή την εξαίρεση του Δήμου Φιλοθέης – Ψυχικού εξακολουθεί να ζητεί ο δήμαρχος Χαράλαμπος Μπονάτσος. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στον δήμαρχο Παπάγου – Χολαργού Ηλία Αποστολόπουλο ως έναν από τους πιο κατηγορηματικά αντίθετους στη χρήση των ΖΥΣ.

Ο δήμαρχος Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς ανέφερε ότι οι δήμοι που επιθυμούν να αξιοποιήσουν άμεσα το εργαλείο μπορούν να ξεκινήσουν τη διαδικασία εντός διμήνου. Για εκείνους που χρειάζονται περισσότερο χρόνο, όπως είπε, η διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες μπορεί να διαρκέσει έως και τρία χρόνια.

Στη Νέα Ιωνία, ο δήμαρχος Παναγιώτης Μανούρης έθεσε το ζήτημα των υπολογισμών των τετραγωνικών μέτρων, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν στοιχεία που πρέπει να επανεξεταστούν. Όπως ανέφερε, μέσα στον Νοέμβριο θα υπάρχει δυνατότητα συζήτησης με τους μελετητές, πριν το θέμα τεθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο Νέας Ιωνίας για τη λήψη απόφασης.

Ο δήμαρχος Λυκόβρυσης – Πεύκης Μάριος Ψυχάλης διευκρίνισε ότι δεν απορρίπτει τον θεσμό, αλλά ζητεί οι αποφάσεις για τον πολεοδομικό σχεδιασμό να λαμβάνονται με ουσιαστική συμμετοχή των δήμων και των κατοίκων. Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Χαλανδρίου Συμεών (Σίμος) Ρούσσος χαρακτήρισε τη συνάντηση θετική και εποικοδομητική, επιμένοντας στην ανάγκη να δοθεί χρόνος για την επανεξέταση των μελετών.