Πηγή Εικόνας: Markus Winkler από το PixabayΤο γερασμένο κτιριακό απόθεμα της χώρας, σε συνδυασμό με την αυξημένη χρήση ηλεκτρικών συσκευών και τις νέες ενεργειακές ανάγκες των κατοικιών, αναδεικνύει την ανάγκη για συστηματικό έλεγχο και αναβάθμιση των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι ηλεκτροπληξιών και πυρκαγιών.
Τα παραπάνω αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Ελληνικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων (ΕΛΙΤΗΕ) και σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, το 85,7% των κατοικιών στην Ελλάδα έχει κατασκευαστεί πριν από το 1990, ενώ το 42,1% πριν από το 1970. Όπως σημειώνεται πρόκειται για εγκαταστάσεις που σχεδιάστηκαν σε μια εποχή κατά την οποία οι ανάγκες ηλεκτρικής κατανάλωσης ήταν σημαντικά χαμηλότερες από τις σημερινές.
Παράλληλα, η πολυετής χρήση, οι φθορές, οι πρόχειρες ή μη ασφαλείς παρεμβάσεις και η προσθήκη νέων φορτίων μπορούν να επιβαρύνουν τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, ακόμη και όταν αυτές εξακολουθούν να λειτουργούν χωρίς εμφανή προβλήματα.
Ενδεικτικά, όπως επισημαίνει το ΕΛΙΤΗΕ, μπορεί να παρατηρηθούν υπερθέρμανση καλωδίων και δυσλειτουργίες ηλεκτρολογικού υλικού, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν περιπτώσεις ανεπαρκούς ή αναξιόπιστης γείωσης. Στην Αττική, μάλιστα, αναφέρεται η πρακτική χρησιμοποίησης των δικτύων ύδρευσης ως ηλεκτροδίου ή αγωγού γείωσης. Ακόμη πιο επικίνδυνες είναι αυτοσχέδιες παρεμβάσεις στον ηλεκτρικό πίνακα, όπως η χρήση αλουμινόχαρτου σε ασφάλειες τήξεως.
Τι προβλέπει το ισχύον πλαίσιο
Υπενθυμίζεται ότι από το 2021 προβλέπεται τακτικός επανέλεγχος των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων. Για τις κατοικίες προβλέπεται επανέλεγχος τουλάχιστον κάθε δέκα χρόνια, για τους επαγγελματικούς χώρους τουλάχιστον κάθε πέντε χρόνια, ενώ για χώρους συνάθροισης κοινού και υπαίθριες επαγγελματικές εγκαταστάσεις τουλάχιστον κάθε δύο χρόνια.
Έκτακτος έλεγχος προβλέπεται επίσης όταν πραγματοποιείται τροποποίηση στον ηλεκτρικό πίνακα, ενώ για επαγγελματικούς χώρους και χώρους συνάθροισης κοινού προβλέπεται και σε περίπτωση μεταβίβασης ή αλλαγής χρήσης.
Μετά τον έλεγχο συντάσσεται Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ), με την οποία πιστοποιείται η ασφάλεια της εγκατάστασης και η οποία υποβάλλεται στο μητρώο ηλεκτρικών εγκαταστάσεων που τηρεί ο ΔΕΔΔΗΕ.
Ωστόσο, σύμφωνα με το ΕΛΙΤΗΕ, η πρόληψη στην πράξη προσκρούει στην ελλιπή ενημέρωση των ιδιοκτητών, αλλά και στον εφησυχασμό που δημιουργεί η απρόσκοπτη λειτουργία μιας εγκατάστασης. Πολλοί ιδιοκτήτες, όπως υποστηρίζει, δεν γνωρίζουν τις υποχρεώσεις τους για τους επανελέγχους και προχωρούν σε έλεγχο μόνο όταν αυτό ζητηθεί από κάποια αρμόδια αρχή.
Παράλληλα, το Ινστιτούτο επισημαίνει τον κίνδυνο η ΥΔΕ να εκδίδεται χωρίς ουσιαστικό τεχνικό έλεγχο, γεγονός που υπονομεύει τον προληπτικό χαρακτήρα της διαδικασίας. Επιπλέον, ο φόβος του κόστους των απαιτούμενων παρεμβάσεων μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τους ιδιοκτήτες παλαιών ακινήτων.
Η ηλεκτρική ασφάλεια στο επίκεντρο των ανακαινίσεων
Για το ΕΛΙΤΗΕ, η ηλεκτρική ασφάλεια θα πρέπει να αποτελέσει αναπόσπαστο τμήμα των πολιτικών για την ενεργειακή αναβάθμιση, την ηλεκτροκίνηση και την ανακαίνιση του παλαιού κτιριακού αποθέματος.
Όπως επισημαίνει, τα προγράμματα αναβάθμισης δεν αντιμετωπίζουν πάντοτε συνολικά την κατάσταση της ηλεκτρικής εγκατάστασης. Χαρακτηριστικά, το «Κινούμαι Ηλεκτρικά» επιδοτεί την εγκατάσταση έξυπνου φορτιστή, χωρίς να καλύπτει κατ’ ανάγκη την αναβάθμιση της υφιστάμενης ηλεκτρικής εγκατάστασης που ενδέχεται να απαιτείται για την ασφαλή λειτουργία του.
Αντίστοιχα, το «Εξοικονομώ» επικεντρώνεται στις ενεργειακές παρεμβάσεις, ενώ στα προγράμματα ανακαίνισης οι ηλεκτρολογικές εργασίες μπορούν να ενταχθούν ανάλογα με την επιλογή του ιδιοκτήτη, χωρίς να αποτελεί γενική προϋπόθεση η συνολική αξιολόγηση της ηλεκτρικής ασφάλειας του ακινήτου.
«Να επενδύσουμε στην πρόληψη»
«Στο ΕΛΙΤΗΕ εργαζόμαστε συστηματικά ώστε να περιοριστούν και, όπου είναι εφικτό, να εξαλειφθούν οι πυρκαγιές και οι ηλεκτροπληξίες από ηλεκτρικές εγκαταστάσεις», δηλώνει ο πρόεδρος του Ινστιτούτου, Βασίλης Χατζίκος.
Όπως υπογραμμίζει, «αρκεί να εφαρμοστεί το ισχύον νομικό πλαίσιο και παράλληλα να δοθούν ουσιαστικά κίνητρα στους ιδιοκτήτες ακινήτων μέσω των προγραμμάτων για την αναβάθμισή τους, ώστε να επενδύσουν στην πρόληψη μέσω ελέγχων και ανακαινίσεων».
«Δεν μπορούμε να μιλάμε για μια ανθεκτική Ελλάδα, αν ο έλεγχος και η βελτίωση της ηλεκτρικής ασφάλειας δεν γίνουν αναπόσπαστο μέρος των εθνικών πολιτικών για την ενεργειακή αναβάθμιση, την ηλεκτροκίνηση και την ανακαίνιση των παλαιών κτιρίων», προσθέτει.
Το ΕΛΙΤΗΕ προτείνει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία συστηματικής καμπάνιας ενημέρωσης των ιδιοκτητών για την υποχρεωτικότητα των ελέγχων, τη σωστή διαδικασία έκδοσης ΥΔΕ και κυρίως, τα οφέλη της πρόληψης για την ανθρώπινη ζωή και την περιουσία.
Παράλληλα, εισηγείται τα μελλοντικά προγράμματα επιδότησης για την αναβάθμιση των κτιρίων να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στη βελτίωση των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, ώστε η ενεργειακή αναβάθμιση και η ανακαίνιση να συνοδεύονται από την αναγκαία ηλεκτρική ασφάλεια.
Υπενθυμίζεται ότι το ΕΛΙΤΗΕ ιδρύθηκε το 2023 ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός με αντικείμενο την τεχνολογική καινοτομία για ασφαλείς ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Στόχος του είναι να αποτελέσει κέντρο αναφοράς για την έρευνα, την εκπαίδευση και την καινοτομία στον τομέα, προωθώντας δράσεις ενημέρωσης και κατάρτισης και συνεργασίες με θεσμικούς και ρυθμιστικούς φορείς.
