Οι κάθετοι κήποι πρωτοεμφανίστηκαν στην Ευρώπη, ωστόσο, η Λατινική Αμερική υιοθέτησε την ιδέα και την εφάρμοσε σε μεγάλη κλίμακα.
Από τότε που ο Γάλλος βοτανολόγος Πάτρικ Μπλανκ πρωτοστάτησε των κάθετων κήπων τη δεκαετία του 1980, η Ευρώπη έχει δημιουργήσει μερικά εντυπωσιακά παραδείγματα. Το Bosco Verticale του Μιλάνου, ένα ζεύγος ουρανοξυστών κατοικιών των οποίων οι βεράντες φιλοξενούν περισσότερα από 21.000 δέντρα και θάμνους, «εξαφανίζει» σχεδόν 20.000 κιλά άνθρακα ετησίως και σήμερα φιλοξενεί 20 είδη πουλιών.
Καθώς οι πρωτεύουσες της Ευρώπης προετοιμάζονται για ένα ακόμη καλοκαίρι με καύσωνες, η αξιοποίηση αυτής της κληρονομιάς θα μπορούσε να αποτελέσει ένα από τα πιο πρακτικά εργαλεία για την προστασία των πολιτών. Έρευνες δείχνουν ότι οι κάθετοι κήποι μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις θερμοκρασίες στην επιφάνεια των κτιρίων, να περιορίσουν την απορρόφηση θερμότητας και να βελτιώσουν τη θερμική άνεση σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές.
Οι πράσινοι τοίχοι – μια ευρύτερη κατηγορία που περιλαμβάνει τα πάντα, από τα υδροπονικά συστήματα χωρίς χώμα έως απλά αναρριχώμενα φυτά ριζωμένα στο έδαφος – φιλτράρουν επίσης τα αιωρούμενα σωματίδια, απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα και προσφέρουν βιότοπο για πουλιά και έντομα, ενισχύοντας την αστική βιοποικιλότητα σε περιοχές όπου ο χώρος για παραδοσιακά πάρκα είναι περιορισμένος.
«Στην Ευρώπη, είναι φυσιολογικό οι μεγάλες πρωτεύουσες να έχουν έναν, δύο ή τρεις σημαντικούς κάθετους κήπους», λέει ο Ισπανός βοτανολόγος Ιγνάσιο Σολάνο στο Euronews Earth, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι στο Μπουένος Άιρες, την Πόλη του Μεξικού και την Πόλη της Γουατεμάλας οι κάθετοι κήποι είναι εκατοντάδες. Ο Solano, μέσω της εταιρείας του Paisajismo Urbano με έδρα το Αλικάντε, συμβάλλει στην κατάρριψη των παρανοήσεων σχετικά με την τεχνολογία των κάθετων κήπων, ενώ παράλληλα διδάσκει άλλους πώς να κάνουν τις πόλεις τους πιο πράσινες. Εκτιμά ότι μέχρι σήμερα έχει βοηθήσει στην εγκατάσταση σχεδόν ενός εκατομμυρίου τετραγωνικών μέτρων κάθετων κήπων σε όλο τον κόσμο.
Η επιλογή των σωστών ειδών για έναν κάθετο κήπο είναι απαραίτητη – και απαιτεί εξαιρετικά εξειδικευμένες δεξιότητες. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλα τα στοιχεία, από το υψόμετρο και το κλίμα μιας πόλης έως τη θέση του κτιρίου. Τα φυτά πρέπει να ομαδοποιούνται με βάση την προσαρμοστικότητά τους και τις διατροφικές τους ανάγκες. Αυτό συμβαίνει επειδή συνήθως αναπτύσσονται χωρίς χώμα, τροφοδοτούμενα αντ’ αυτού με πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά νερό που παρέχεται μέσω ενός υδροπονικού συστήματος.
Το αποτέλεσμα, όπως ισχυρίζεται ο Σολάνο, παράγει τριπλάσιο οξυγόνο και αναπτύσσεται τρεις φορές πιο γρήγορα από έναν συμβατικό πράσινο χώρο στο επίπεδο του εδάφους: «Αυτό που κάνουμε στην πραγματικότητα είναι να δημιουργούμε ένα βιολογικό φίλτρο μέσα στις πόλεις». Οι σύγχρονες εκδόσεις του συστήματος, προσθέτει, δεν καταναλώνουν πλέον σχεδόν καθόλου νερό και απαιτούν μόνο μία επίσκεψη συντήρησης το χρόνο.
Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατη έκθεση, με τίτλο «Εφαρμογή πράσινων στεγών και τοίχων: διδάγματα από ευρωπαϊκές εμπειρίες», που βασίστηκε σε εκτενή επιστημονική βιβλιογραφία, γνώσεις εμπειρογνωμόνων και 46 πραγματικές μελέτες περιπτώσεων από όλη την Ευρώπη, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι πράσινες στέγες και οι πράσινοι τοίχοι δεν αποτελούν πλέον εξειδικευμένα σχεδιαστικά χαρακτηριστικά, αλλά λύσεις βασισμένες στη φύση, με δυνατότητα κλιμάκωσης, οι οποίες μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τη βιοποικιλότητα, την ανθεκτικότητα στο κλίμα, την ενεργειακή απόδοση και την ανθρώπινη ευημερία στις ευρωπαϊκές πόλεις.
