Πηγή Εικόνας: Pawel Szymczuk από το PixabayΓιώργος Παπακωνσταντίνου
«Πονοκέφαλο» συνεχίζουν να προκαλούν στις μικρομεσαίας κατασκευαστικές εταιρείες η άνοδος τιμών σε υλικά, ενέργεια, πετρέλαιο, σε συνδυασμό με τις πληθωριστικές πιέσεις, συνθήκες που, όπως λένε οι εκπρόσωποι του χώρου, βάζουν «ερωτηματικά» για τη βιωσιμότητα επιχειρήσεων και έργων.
Αδύνατη η υλοποίηση έργων – Η πρόταση του ΣΑΤΕ
Προ ημερών μόλις, ο ΣΑΤΕ, εκ των συνδέσμων των κατασκευαστών, έστειλε νέα επιστολή προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, τον Υφυπουργό Υποδομών και τον Γενικό Γραμματέα Υποδομών με θέμα «Αυξήσεις στις τιμές εκτέλεσης των δημοσίων τεχνικών έργων – Ανάγκη λήψης μέτρων με άμεσο αποτύπωμα στον τομέα παραγωγής δημοσίων έργων». Σε αυτήν, κάνει λόγο, μεταξύ άλλων, ότι «το πρόβλημα των αυξημένων τιμών έχει πλέον καταστεί τόσο οξυμένο που εάν δεν υπάρξει ουσιώδης παρέμβαση της Κυβέρνησης με άμεσο αποτύπωμα θα είναι αντικειμενικά αδύνατη η υλοποίηση όλων των εκτελούμενων συμβάσεων έργων».
Προς την κατεύθυνση της διαχείρισης και αντιμετώπισης της κρίσης, ο ΣΑΤΕ, εκτιμώντας πως «με δεδομένο ότι οι υφιστάμενες προβλέψεις της νομοθεσίας (άρθρο 153 του Ν.4412/2016 και Ενιαίο Σύστημα Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων & Μελετών) είναι αδύνατον να αποδώσουν άμεσα αποτελέσματα», προτείνει «προσωρινά και μέχρι την πλήρη λειτουργία του ΕΣΤΕΠ-ΤΙΜ-ΤΕΜ να υιοθετηθεί, πέραν των αναπροσαρμογών που έχουν ήδη επέλθει μετά την ισχύ του άρθρου 113 του Ν. 5290/2026, για όλες τις συμβάσεις δημοσίων έργων από την 1/1/2026 και μετά η εξέλιξη του Γενικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ως ένας ενιαίος τριμηνιαίος δείκτης αναθεώρησης όλων των άρθρων τιμολογίων».
Ο Σύνδεσμός των κατασκευαστών θεωρεί την παραπάνω πρόταση ως την ελάχιστη που η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα σε ορισμένες συμβάσεις έργων μεσαίας και μικρής κλίμακας που ήδη εκτελούνται και αναμένονται από τις τοπικές κοινωνίες να ολοκληρωθούν.
Παράλληλα, τονίζεται ότι «θα πρέπει άμεσα να εξεταστεί και ο εξορθολογισμός των τιμών με τις οποίες μελετώνται και προϋπολογίζονται τα έργα, διότι όπως έχει γίνει εύλογα αντιληπτό από τα παραπάνω από το 2017 έχουν μεσολαβήσει σημαντικές αυξήσεις σε αρκετές κατηγορίες άρθρων τιμολογίων, οι οποίες, όσο δεν ενσωματώνονται στους προϋπολογισμούς των έργων, θα συνεχίσουν να συντελούν στη στρεβλή κοστολόγηση των έργων από πλευράς δημοσίου και ειδικά στην υποεκτίμηση των δεσμευμένων κονδυλίων για την ολοκλήρωση κάθε έργου».
Κοκτέιλ ανατιμήσεων
Ειδικότερα, στην επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και μεταφορών, ο ΣΑΤΕ αναφέρει ότι «με συνεχείς παρεμβάσεις του Συνδέσμου μας είτε προς εσάς είτε και προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει αναδειχθεί η κρισιμότητα της απουσίας ενός αξιόπιστου μηχανισμού παρακολούθησης των τιμών υλικών, καυσίμων, μισθωμάτων μηχανημάτων έργων και εργατικών που θα επιτρέψει την αποζημίωση των αναδόχων κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των συμβάσεών τους, με τρόπο αντικειμενικό και οριζόντιο και παράλληλα θα συμβάλλει καθοριστικά στην ορθή τεκμηρίωση της κοστολόγησης των τεχνικών έργων που σχεδιάζονται και προγραμματίζονται από την Πολιτεία.
Σε περιόδους ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων, όπως η περίοδος που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, καθώς και η πιο πρόσφατη περίοδος μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν από τον Φεβρουάριο του 2026, αυτή η απουσία δημιουργεί ανυπέρβλητα προβλήματα στην υλοποίηση των δημοσίων συμβάσεων αφού οι ανάδοχοι των έργων αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις συμβατικές τους υποχρεώσεις χωρίς να υφίσταται ουσιαστική αναπροσαρμογή του εργολαβικού ανταλλάγματος, αντίστοιχη των αυξήσεων των τιμών της αγοράς, ώστε να διατηρηθεί η αρχική οικονομική ισορροπία των συμβάσεων δημοσίων έργων.
Το ζήτημα των έντονων πληθωριστικών πιέσεων των τελευταίων ετών με τις διαρκώς αυξημένες τιμές – ιδιαιτέρως στις τιμές του ενεργειακού κόστους – έχει ευρέως αναγνωριστεί από την Κυβέρνηση, η οποία έχει υιοθετήσει και εφαρμόσει μέτρα όπως στοχευμένες επιδοτήσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις και ειδικά επιδόματα για τη στήριξη των νοικοκυριών και των ευάλωτων καταναλωτών».
Σύμφωνα, δε, με τον ΣΑΤΕ, «μία επιπλέον χαρακτηριστική απόδειξη ότι η Κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι το οξύτατο πρόβλημα έχει εγκατασταθεί και επηρεάζει κάθε δραστηριότητα στην Ελλάδα προκύπτει και από τις εξελίξεις στον τομέα διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών & Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) όπου στο πλαίσιο των ήδη εκτελούμενων δημοσίων συμβάσεων έργων το Δ.Σ. του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) – που συνιστά ΝΠΙΔ που υπάγεται στην εποπτεία και τον έλεγχο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας – έχει εγκρίνει νέες, έως και τρεις φορές υψηλότερες, τιμές σε σύγκριση με τις τιμές που ίσχυαν έως τον Μάρτιο του 2026 δαπανών ΑΕΚΚ για την καταβολή των οποίων είναι υπόχρεος ο κύριος του έργου (και είναι οι εργοληπτικές επιχειρήσεις που καταβάλλουν τη συγκεκριμένη δαπάνη για λογαριασμό του ΚτΕ)».
