Της Τέτης Ηγουμενίδη
Νέο πλαίσιο για τη χωροθέτηση βιομηχανίας και logistics φέρνει το υπό διαβούλευση από χθες Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο, το οποίο δίνει έμφαση στην ανάπτυξη οργανωμένων υποδοχέων, στη δημιουργία νέων Επιχειρηματικών Πάρκων και στην αναβάθμιση περιοχών όπου συγκεντρώνονται σήμερα βιομηχανικές και αποθηκευτικές δραστηριότητες.
Το σχέδιο της Κοινής Υπουργικής Απόφασης επιχειρεί να καθορίσει τη χωρική οργάνωση της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας έως το 2040, σε μια περίοδο κατά την οποία η παραγωγική δραστηριότητα παραμένει έντονα συγκεντρωμένη σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην ΚΥΑ, Αττική, Κεντρική Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα και Θεσσαλία συγκεντρώνουν το 76,1% της μεταποιητικής απασχόλησης, ενώ ο άξονας Πάτρα – Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Καβάλα εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό κορμό της ελληνικής βιομηχανίας.
Η εικόνα αυτή βρίσκεται πίσω από την επιλογή να χωριστεί η χώρα σε τέσσερις κατηγορίες περιοχών. Σε ορισμένες δίνεται προτεραιότητα στην περαιτέρω ανάπτυξη της βιομηχανικής δραστηριότητας, σε άλλες στη δημιουργία νέων παραγωγικών συγκεντρώσεων, ενώ υπάρχουν και περιοχές όπου το βάρος μεταφέρεται στον εκσυγχρονισμό της παραγωγικής βάσης ή στη στήριξη δραστηριοτήτων που αντιμετωπίζουν πιέσεις.
Ειδικότερα, στις περιοχές εντατικοποίησης εντάσσονται ζώνες με ισχυρή βιομηχανική παρουσία και αναπτυγμένες υποδομές. Οι περιοχές επέκτασης αφορούν περιοχές όπου διαμορφώνονται νέες δυνατότητες ανάπτυξης της βιομηχανίας. Στις περιοχές ποιοτικής αναδιάρθρωσης προκρίνεται η αναβάθμιση της παραγωγικής βάσης και η αντιμετώπιση διαρθρωτικών αδυναμιών, ενώ στις περιοχές στήριξης επιδιώκεται η διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας και η αποφυγή φαινομένων αποβιομηχάνισης.
Ξεχωριστή σημασία αποδίδεται στις δύο μητροπολιτικές περιοχές της χώρας. Για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη προβλέπονται κατευθύνσεις που συνδέονται με την προσέλκυση δραστηριοτήτων υψηλότερης τεχνολογίας και στρατηγικού χαρακτήρα, τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων μονάδων, την εξυγίανση άτυπων βιομηχανικών συγκεντρώσεων και την ανάπτυξη νέων Επιχειρηματικών Πάρκων.
Η εφοδιαστική αλυσίδα αποκτά για πρώτη φορά αυτοτελή θέση στο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο. Σύμφωνα με την ΚΥΑ, ο κλάδος συμμετέχει με ποσοστό άνω του 7% στην προστιθέμενη αξία της οικονομίας και περίπου 5% στην απασχόληση, γεγονός που εξηγεί γιατί εντάσσεται πλέον στον ίδιο σχεδιασμό με τη βιομηχανία.
Το κείμενο συνδέει την ανάπτυξη των logistics με τα μεγάλα λιμάνια της χώρας, τα βασικά δίκτυα μεταφορών και τους κύριους παραγωγικούς πόλους, ενώ παράλληλα δίνει έμφαση σε δραστηριότητες που δημιουργούν πρόσθετη αξία γύρω από την αποθήκευση, τη διακίνηση και τη διαχείριση προϊόντων.
Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά την εγκατάσταση βιομηχανικών και αποθηκευτικών δραστηριοτήτων εκτός οργανωμένων υποδοχέων. Η ΚΥΑ διαπιστώνει ότι η μεμονωμένη χωροθέτηση εξακολουθεί να αποτελεί τη συνήθη πρακτική, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου έχουν προβλεφθεί χρήσεις βιομηχανίας ή εφοδιαστικής αλυσίδας.
Σύμφωνα με το σχέδιο, το χαμηλότερο κόστος εγκατάστασης εξακολουθεί να λειτουργεί υπέρ της εκτός σχεδίου ανάπτυξης. Για τον λόγο αυτό προτείνονται παρεμβάσεις στους όρους εκτός σχεδίου δόμησης και εγκατάστασης, καθώς και μέτρα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της εγκατάστασης επιχειρήσεων σε οργανωμένους υποδοχείς μεταποιητικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Παράλληλα, εισάγεται η δυνατότητα δημιουργίας υποδοχέων βιομηχανίας ή και εφοδιαστικής ενδιάμεσου βαθμού οργάνωσης, για περιοχές όπου παρατηρείται συγκέντρωση σχετικών δραστηριοτήτων χωρίς να υπάρχουν πλήρως οργανωμένες υποδομές υποδοχής.
