Πηγή Εικόνας: απε μπεΩς έναν από τους πιο δυναμικά αναπτυσσόμενους πυλώνες του ελληνικού τουρισμού, που μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη μετατροπή της χώρας σε 12μηνο προορισμό, ανέδειξε τον αγροτουρισμό η πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ), ‘Αντζελα Βαρελά, κηρύσσοντας την έναρξη των εργασιών του 1ου συνεδρίου της Αγροξενίας, στο πλαίσιο του 34ου Money Show Θεσσαλονίκης, με θέμα «Η Αυθεντική Ελλάδα του μέλλοντος:Αγροτουρισμός με βιώσιμη ανάπτυξη και τουρισμός υπαίθρου με διεθνείς συνεργασίες».
Όπως επισήμανε, ο αγροτουρισμός δεν αποτελεί απλώς μια εναλλακτική μορφή τουρισμού, αλλά ένα στρατηγικό εργαλείο για μια πιο βιώσιμη, ισορροπημένη και αυθεντική ανάπτυξη, που επενδύει στον άνθρωπο, στη γη και στην εμπειρία. Πρόκειται για ένα μοντέλο που συνδυάζει τη φιλοξενία με την ενεργή συμμετοχή στην αγροτική ζωή και δημιουργεί άμεσα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες και το εισόδημα των παραγωγών.
Η ίδια τόνισε ότι ο επισκέπτης δεν περιορίζεται σε μια απλή διαμονή, αλλά συμμετέχει ουσιαστικά στην καθημερινότητα της υπαίθρου, ερχόμενος σε επαφή με την παραγωγή και τη φύση. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη συμβολή του αγροτουρισμού στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, καθώς οι δραστηριότητες συνδέονται με τους κύκλους παραγωγής που καλύπτουν όλο το έτος. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξή του είναι η ύπαρξη πραγματικής αγροτικής δραστηριότητας, επισημαίνοντας ότι χωρίς αγρόκτημα δεν μπορεί να υπάρξει αγροτουρισμός.
Παράλληλα, σημείωσε ότι ο κλάδος οφείλει να αποτελέσει την επιτομή της βιωσιμότητας, με έμφαση σε σύγχρονες καλλιέργειες, εναλλακτικές μορφές ενέργειας και τεχνολογικά εργαλεία που διασφαλίζουν την παραγωγή και την ευημερία των αγροτικών οικογενειών.
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησής της αποτέλεσε η ανάγκη δημιουργίας ενός οργανωμένου εθνικού δικτύου αγροτουριστικών μονάδων, το οποίο θα μπορεί να συνδεθεί με αντίστοιχα ευρωπαϊκά δίκτυα. Όπως ανέφερε, η απουσία συντονισμένου μηχανισμού περιορίζει σήμερα τη διεθνή παρουσία του ελληνικού αγροτουρισμού, ενώ τόνισε ότι η ανάπτυξη του κλάδου δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στο κράτος, αλλά απαιτεί συνεργασία και αυτοοργάνωση των επιχειρηματιών.
Επιπλέον, ανέδειξε τον ρόλο του αγροτουρισμού στην αναζωογόνηση της υπαίθρου και στην ενίσχυση των ακριτικών περιοχών, καθώς μπορεί να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και νέες πηγές εισοδήματος, συμβάλλοντας στην αποτροπή της εγκατάλειψης της γης. Παρέπεμψε σε επιτυχημένα παραδείγματα από την Κρήτη και το Πήλιο, επισημαίνοντας ότι η Βόρεια Ελλάδα υπήρξε πρωτοπόρος στον τομέα.
Αναφορά έκανε και στα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, καθώς και σε νέα προγράμματα που αναμένεται να ενεργοποιηθούν το 2026, υπογραμμίζοντας ότι η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ετοιμότητα των ίδιων των παραγωγών. Παράλληλα, απέρριψε τον όρο «υπερτουρισμός» για την Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα αφορά κυρίως τη συγκέντρωση επισκεπτών σε συγκεκριμένες περιοχές και χρονικές περιόδους, και όχι το σύνολο του τουριστικού προϊόντος.
«Ο αγροτουρισμός ως τρόπος ζωής και μοχλός ανάπτυξης»
Στην αυθεντικότητα και τη βιωσιμότητα στάθηκε ο πρόεδρος της Αγροξενίας, Νίκος Γάλλιος, τονίζοντας ότι ο αγροτουρισμός αποτελεί ήδη ένα υπαρκτό μοντέλο ανάπτυξης που μπορεί να καθορίσει το μέλλον του ελληνικού τουρισμού.
Όπως υπογράμμισε, δεν πρόκειται απλώς για ένα προϊόν, αλλά για μια ολοκληρωμένη εμπειρία ζωής που συνδέεται με την παράδοση, τον πολιτισμό και την καθημερινότητα της υπαίθρου. Επισήμανε ότι η Αγροξενία λειτουργεί ως μια κοινότητα ανθρώπων που επιλέγουν να παραμείνουν στον τόπο τους και να επενδύσουν σε αυτόν, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, όπως το θεσμικό πλαίσιο και οι ελλείψεις υποδομών.
Τόνισε ότι η βιωσιμότητα αποτελεί διαχρονικό χαρακτηριστικό της ελληνικής υπαίθρου και όχι απλώς μια σύγχρονη τάση, ενώ σημείωσε πως η Ελλάδα διαθέτει ήδη το συγκριτικό πλεονέκτημα της αυθεντικότητας που αναζητά ο σύγχρονος ταξιδιώτης.
Ωστόσο, υπογράμμισε την ανάγκη για συνέργειες, στρατηγική και εξωστρέφεια, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη του αγροτουρισμού προϋποθέτει κοινό όραμα και συνεργασία. Όπως ανέφερε, ο κλάδος μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης για την περιφέρεια, ενισχύοντας τις τοπικές οικονομίες και δίνοντας προοπτική στους νέους να παραμείνουν στον τόπο τους.
Αόρατος χωρίς δίκτυο ο αγροτουρισμός
Στον καθοριστικό ρόλο των τουριστικών γραφείων και των tour operators αναφέρθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της Travel and Defense Group και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Συνδέσμου των Εν Ελλάδι Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων (ΗΑΤΤΑ) και Επίσημος Αντιπρόσωπος στην FEDHATTA, Θεόδωρος Μακρής, επισημαίνοντας ότι ακόμη και τα πιο ποιοτικά αγροτουριστικά προϊόντα παραμένουν «αόρατα» διεθνώς χωρίς οργανωμένη προώθηση.
Όπως εξήγησε, η ύπαρξη ποιοτικών καταλυμάτων, τοπικών προϊόντων και εμπειριών δεν αρκεί, εάν δεν υπάρξει ο ενδιάμεσος μηχανισμός που θα τα μετατρέψει σε ολοκληρωμένα και εμπορεύσιμα πακέτα. Υπογράμμισε την ανάγκη σύνδεσης των παραγωγών με τους επαγγελματίες που διαθέτουν πρόσβαση στις διεθνείς αγορές, τονίζοντας ότι τα τουριστικά γραφεία παραμένουν βασικός μοχλός εξωστρέφειας, παρά τον ρόλο των ψηφιακών πλατφορμών.
Αγροτουρισμός: ευκαιρία με εμπόδια για τους νέους
Τη μεγάλη διάθεση των παραγωγών να στραφούν στον αγροτουρισμό, αλλά και τα σημαντικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν, ανέδειξε ο Entrepreneurship & Innovation Senior Manager στον μη κερδοσκοπικό οργανισμό «Νέα Γεωργία Νέα Γενιά», Σταύρος Παπαδόπουλος.
Όπως σημείωσε, η πλειονότητα των παραγωγών επιθυμεί να ανοίξει τις μονάδες της στο κοινό, ωστόσο η εφαρμογή αυτής της ιδέας σκοντάφτει σε ένα πολύπλοκο και αποτρεπτικό θεσμικό πλαίσιο. Επισήμανε ότι ζητήματα πιστοποίησης, φορολογίας και λειτουργίας δημιουργούν ένα «δαιδαλώδες σύστημα», το οποίο δυσκολεύει την ανάπτυξη του κλάδου.
Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη καλύτερου συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων υπουργείων και δημιουργίας ενιαίου πλαισίου, ώστε ο αγροτουρισμός να αντιμετωπίζεται ως ένας ολοκληρωμένος τομέας. Υπογράμμισε ότι απαιτούνται σαφείς κανόνες και απλοποίηση διαδικασιών, προκειμένου να μετατραπεί το ενδιαφέρον των παραγωγών σε βιώσιμη επιχειρηματική δραστηριότητα.
«Μη έτοιμοι ακόμη οι παραγωγοί για αγροτουρισμό»
Στα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής αγροτικής οικονομίας αναφέρθηκε η καθηγήτρια του Τμήματος Γεωπονίας και μέλος του συμβουλίου διοίκησης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Αικατερίνη Μέλφου, επισημαίνοντας ότι πολλοί παραγωγοί δεν είναι ακόμη επαρκώς προετοιμασμένοι για την ανάπτυξη αγροτουριστικών δραστηριοτήτων.
Όπως εξήγησε, παράγοντες όπως το επίπεδο κατάρτισης, η ηλικία των παραγωγών και το μικρό μέγεθος των εκμεταλλεύσεων λειτουργούν ανασταλτικά. Τόνισε ότι ο αγροτουρισμός είναι ένα σύνθετο μοντέλο που συνδέει την παραγωγή, τη γαστρονομία και τον πολιτισμό, και δεν μπορεί να περιορίζεται απλώς σε δραστηριότητες στην ύπαιθρο. Παρά τα θετικά παραδείγματα που υπάρχουν, επισήμανε ότι ο κλάδος δεν έχει ακόμη ωριμάσει και αναπτύσσεται αποσπασματικά, λόγω της απουσίας ενιαίας στρατηγικής.
«Ανθεκτικός αλλά άνισος ο αγροτουρισμός στην Ελλάδα»
Τη δυναμική ανάκαμψη του αγροτουρισμού μετά την πανδημία ανέδειξε καθηγήτρια του Τμήματος Αγροτικής Ανάπτυξης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου, Ελένη Ζαφειρίου,σημειώνοντας ότι ο κλάδος παρουσιάζει ανθεκτικότητα και ισχυρές προοπτικές.
Όπως ανέφερε, μετά την πτώση της περιόδου της υγειονομικής κρίσης, καταγράφηκε σημαντική άνοδος τα τελευταία χρόνια, ενώ ιδιαίτερα σημαντική είναι η σύνδεσή του με την αγροδιατροφή, που ενισχύει την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας.
Επισήμανε, ωστόσο, τη μεγάλη γεωγραφική διαφοροποίηση του αγροτουρισμού στη χώρα, καθώς κάθε περιοχή αναπτύσσει διαφορετικά μοντέλα. Υπογράμμισε επίσης τον ρόλο των συνεργασιών, της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη του κλάδου εξαρτάται περισσότερο από τη διακυβέρνηση και τα δίκτυα παρά από τους φυσικούς πόρους.
«Ο αγροτουρισμός θέλει αυθεντικότητα, όχι μέγεθος»
Την ουσία του αγροτουρισμού ανέδειξε ο Ναπολέων Ζάγκλης, ένας από τους σκαπανείς του κλάδου και ιδιοκτήτης του ξενώνα και καφενείου «’Ακανθος» στους Καλαρρύτες, σημειώνοντας ότι η επιτυχία του δεν συνδέεται με το μέγεθος των εκμεταλλεύσεων, αλλά με την αυθεντική εμπειρία.
Όπως ανέφερε, ο ίδιος θα ακολουθούσε την ίδια πορεία, βασισμένη σε μικρής κλίμακας δραστηριότητες και άμεση επαφή με τον επισκέπτη. Υπογράμμισε ότι ο αγροτουρισμός απαιτεί χρόνο, προσωπική φροντίδα και συμμετοχή, στοιχεία που δεν μπορούν να συνδυαστούν με μεγάλες και απαιτητικές παραγωγικές μονάδες.
Στην εκδήλωση τοποθετήθηκαν επίσης η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Δανείων και Εγγυήσεων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, Ακριβή Θεριανού, ο αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα και Εξωστρέφειας Θεσσαλίας, Δημήτρης Τσέτσιλας και το μέλος του δ.ς του Εμποροβιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ), Χαρίλαος Αλεξόπουλος, αναδεικνύοντας τη σημασία της χρηματοδότησης και της εξωστρέφειας για την περαιτέρω ανάπτυξη του αγροτουρισμού στην Ελλάδα.
