Πηγή Εικόνας: απε - μπεΤης Τέτης Ηγουμενίδη
Την ανάγκη για μια συνεκτική, μακρόπνοη στρατηγική ψηφιακού μετασχηματισμού, που θα υπερβαίνει αποσπασματικές δράσεις και θα αξιοποιεί αποτελεσματικά τους περιορισμένους εθνικούς πόρους, αναδεικνύει ο ΣΕΒ (Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών) μέσα από τις προτάσεις του για την ενίσχυση της ψηφιακής ωριμότητας της χώρας.
Κεντρικός στόχος είναι η ανάδειξη της τεχνολογίας σε βασικό αναπτυξιακό πυλώνα, με συνεισφορά έως και 10% στο ΑΕΠ.
Στην καρδιά των προτάσεων βρίσκεται η ανάπτυξη ενός ισχυρού εγχώριου τομέα τεχνολογίας, με έμφαση στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο ΣΕΒ εισηγείται τον συντονισμό των ερευνητικών δομών ώστε να αποφευχθεί ο κατακερματισμός και να δημιουργηθεί κρίσιμη επιστημονική μάζα σε πεδία αιχμής, καθώς και την επιβράβευση ερευνητικών ομάδων που παράγουν διεθνώς ανταγωνιστικές λύσεις Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ταχεία οργάνωση και λειτουργία του AI Factory Pharos και στην εγκατάσταση του εθνικού υπερυπολογιστή Δαίδαλος, με στόχο την παραγωγή εφαρμογών προστιθέμενης αξίας για τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις, αλλά και την ανάπτυξη διασυνοριακών συνεργασιών.
Παράλληλα, προτείνεται η θεσμοθέτηση digital sandboxes για τη δοκιμή νέων τεχνολογιών σε πραγματικές συνθήκες, καθώς και η δημιουργία πλαισίου που θα διασφαλίζει ότι ώριμες τεχνολογικές καινοτομίες δεν θα παραμένουν στο εργαστήριο, αλλά θα μετατρέπονται σε εμπορεύσιμα προϊόντα.
Σε αυτή τη λογική, ο ΣΕΒ δίνει έμφαση σε συνεργασίες βιομηχανίας και έρευνας, σε ένα πιο λειτουργικό πλαίσιο αξιοποίησης της διανοητικής ιδιοκτησίας, σε επανασχεδιασμό του προγράμματος «Ερευνώ – Καινοτομώ» με σαφή προσανατολισμό στο «go to market», καθώς και στην ενίσχυση των βιομηχανικών διδακτορικών και της κινητικότητας ερευνητών προς τις επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη δημιουργία τεχνολογικών οικοσυστημάτων στρατηγικής σημασίας, που θα καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα αξίας και θα λειτουργούν ως κόμβοι συνεργασίας και καινοτομίας, καθώς και στην αξιοποίηση συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του κράτους. Ο ΣΕΒ θεωρεί ότι οι δημόσιες προμήθειες μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλείο βιομηχανικής πολιτικής, στηρίζοντας την ανάπτυξη ελληνικών τεχνολογικών λύσεων, ενώ παράλληλα προτείνει στοχευμένες δράσεις προσέλκυσης διεθνών τεχνολογικών ομίλων, επενδυτικών κεφαλαίων και της ελληνικής διασποράς.
Δεύτερος βασικός πυλώνας των προτάσεων είναι η ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων, από την πρωτοβάθμια εκπαίδευση έως την αγορά εργασίας. Ο ΣΕΒ εισηγείται την ενσωμάτωση του ψηφιακού εγγραμματισμού σε όλες τις βαθμίδες, την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον επανασχεδιασμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αλλά και την αύξηση των αποφοίτων ΤΠΕ μέσω νέων πανεπιστημιακών σχημάτων εφαρμοσμένων σπουδών. Κρίσιμη θεωρείται η στενότερη σύνδεση της ανώτατης εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες της βιομηχανίας, η καθιέρωση υποχρεωτικής πρακτικής άσκησης στα περισσότερα πτυχία STEM, καθώς και η παροχή κινήτρων για τον περιορισμό της διαρροής ταλέντου. Παράλληλα, προτείνονται μέτρα για την προσέλκυση ξένων φοιτητών και εξειδικευμένων εργαζομένων, με απλούστερες διαδικασίες διαμονής και εργασίας.
Στο πεδίο των επιχειρήσεων, ο ΣΕΒ ζητά επιτάχυνση της ψηφιοποίησης, ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με στοχευμένα χρηματοδοτικά και φορολογικά εργαλεία. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν προγράμματα υιοθέτησης Τεχνητής Νοημοσύνης και GenAI με πρακτική υποστήριξη, ευνοϊκότερους όρους δανεισμού, μετατροπή μέρους των δανείων σε επιχορηγήσεις βάσει μετρήσιμων δεικτών παραγωγικότητας, καθώς και επέκταση των υπερ-αποσβέσεων για επενδύσεις σε ΤΝ, κυβερνοασφάλεια και διαχείριση κινδύνου.
Προβλέπεται ακόμη ανασχεδιασμός των Ευρωπαϊκών Κέντρων Ψηφιακής Καινοτομίας ώστε να παρέχουν ουσιαστική καθοδήγηση στις ΜμΕ, καθώς και η δημιουργία εθνικού κόμβου AI και Physical AI για τη μετάβαση έργων από το πιλοτικό στάδιο στην παραγωγή.
Ακόμη, οι προτάσεις για το ψηφιακό κράτος εστιάζουν στην πλήρη ψηφιοποίηση των διεπαφών της δημόσιας διοίκησης με επιχειρήσεις και πολίτες, στη συστηματική καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, στο άνοιγμα κρίσιμων δημόσιων δεδομένων και στην ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας κρίσιμων υποδομών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επιτάχυνση και τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων προμηθειών, ώστε να συμβαδίζουν με τον ρυθμό της τεχνολογικής εξέλιξης, καθώς και στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων σε τομείς όπως η υγεία, η πολιτική προστασία, η δικαιοσύνη και η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μέσω πλήρους ψηφιοποίησης της διακίνησης φορτίων.
Συνολικά, ο ΣΕΒ περιγράφει ένα συνεκτικό σχέδιο μετάβασης από την αποσπασματική ψηφιοποίηση σε ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό μοντέλο τεχνολογικής πρωτοπορίας, με έμφαση στη συνεργασία, την παραγωγή γνώσης και τη μετατροπή της καινοτομίας σε μετρήσιμη οικονομική αξία.
Όλα τα παραπάνω περιλαμβάνονται στην ετήσια έκδοση του Παρατηρητηρίου Ψηφιακού Μετασχηματισμού για την ψηφιακή ωριμότητα της Ελλάδας που συνδυάζει τις προτάσεις με τα επικαιροποιημένα ευρήματα για την πορεία της Ελλάδας ως προς τους στόχους της Ψηφιακής Δεκαετίας της ΕΕ και τον Δείκτη Ψηφιακής Ωριμότητας του ΣΕΒ.
Τα στοιχεία που επικαλείται ο ΣΕΒ καταδεικνύουν ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ασυμμετρίες μεταξύ υποδομών όπως τα δίκτυα οπτικών ινών, ψηφιακών δεξιοτήτων και υιοθέτησης ΤΝ και τεχνολογιών αιχμής από τις επιχειρήσεις. Στον αντίποδα τα πεδία στα οποία η Ελλάδα εμφανίζει συγκριτικό πλεονέκτημα, είναι η ψηφιοποίηση του δημόσιου τομέα και η κάλυψη δικτύων 5G.
Ειδικότερα:
Ψηφιοποίηση Δημοσίου: Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών προς επιχειρήσεις και πολίτες (e-Gov benchmarks: 79% και 77% αντίστοιχα). Αντιθέτως, η ωριμότητα στα ανοικτά δεδομένα παραμένει χαμηλή (επίδοση open data maturity: 61%).
Ψηφιακές Υποδομές: Στις υποδομές δικτύων, το 5G καλύπτει σχεδόν το 100% της χώρας. Ωστόσο, καθυστερήσεις καταγράφονται στην ανάπτυξη δικτύων οπτικών ινών, τα οποία στο τέλος του 2024 κάλυπταν μόλις το 46% των νοικοκυριών.
Τεχνολογίες Αιχμής στις Επιχειρήσεις: Οι ιδιωτικές επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής παραμένουν χαμηλές, παρά τη σταδιακή αύξησή τους. Το 2025, η Ελλάδα καλύπτει το 12% του στόχου 2030 στην Τεχνητή Νοημοσύνη, 28% στο cloud και 42% στα εργαλεία ανάλυσης δεδομένων.
Ψηφιακές Δεξιότητες & Ανθρώπινο Κεφάλαιο: Παρά την παραγωγή υψηλής ποιότητας ταλέντου STEM (23,1 απόφοιτοι ανά 1.000 κατοίκους), καταγράφονται σημαντικές ελλείψεις σε απασχολούμενους ειδικούς ΤΠΕ, με την Ελλάδα να καλύπτει μόλις το 25% του στόχου 2030. Οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται στην εξεύρεση προσωπικού με εξειδικευμένες τεχνολογικές και ψηφιακές δεξιότητες.
Κυβερνοασφάλεια: Οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν έχουν αναπτύξει ακόμη κουλτούρα κυβερνοασφάλειας: μόνο 7% επικαιροποιούν τη σχετική πολιτική τους, 34% εφαρμόζουν τουλάχιστον πέντε μεθόδους ασφάλειας και 31,5% καταρτίζουν το προσωπικό τους σε θέματα κυβερνοασφάλειας.
Τομέας ΤΠΕ και Οικονομία: Ο τομέας ΤΠΕ διατηρεί περιορισμένη συμμετοχή στην οικονομική δραστηριότητα (3,3% της ΑΠΑ) και στην απασχόληση (1,9%), ενώ η εξωστρέφειά του παραμένει χαμηλή (προϊόντα υψηλής τεχνολογίας: 5,5% των εξαγωγών αγαθών).
Έρευνα & Ανάπτυξη: Στην Ελλάδα αναπτύσσεται αξιόλογη δραστηριότητα Έρευνας & Ανάπτυξης, με τις ιδιωτικές δαπάνες να υπερβαίνουν τα 2 δισ., αντιστοιχώντας στο 0,85% του ΑΕΠ.
Οικοσύστημα Καινοτομίας: Παράλληλα, ενισχύεται το εγχώριο οικοσύστημα καινοτομίας, με τις startups να ξεπερνούν πλέον τις 90 ανά 1 εκατ. κατοίκους.
