Πηγή Εικόνας: Markus Winkler από το PixabayΗ αξιοποίηση και η επαναχρησιμοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας θα μπορούσε να αποτελέσει την επόμενη «σημαντική καινοτομία» στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, συμβάλλοντας στην απεξάρτησή της από το φυσικό αέριο. Αυτό προκύπτει από νέα έκθεση της εταιρείας Danfoss, που διαπίστωσε ότι το 2024 τα δύο τρίτα της παγκόσμιας ενέργειας χάθηκαν υπό μορφή θερμότητας, ποσοστό αυτό αναμένεται να φτάσει το 55% έως το 2030.
Η απορριπτόμενη θερμότητα, που προέρχεται από εγκαταστάσεις όπως data centers, σουπερμάρκετ, εργοστάσια και μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες και πιο αναξιοποίητες πηγές ενέργειας. Υπάρχουν ήδη διαθέσιμες τεχνολογίες για τη συλλογή και την επαναχρησιμοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας, ωστόσο πολλές χώρες χάνουν περισσότερη ενέργεια υπό μορφή αχρησιμοποίητης θερμότητας από ό,τι καταναλώνουν, όπως αποκαλύπτει η έκθεση ανάλυση.
Πόση θερμότητα «πετάμε»
Η Ευρώπη σπαταλά κάθε χρόνο αρκετή ενέργεια ώστε να τροφοδοτήσει το Παρίσι για περισσότερα από 48 χρόνια. Αντίστοιχα, το 2023 οι ΗΠΑ σπατάλησαν σχεδόν το τριπλάσιο της συνολικής τους ζήτησης σε θέρμανση με τη μορφή απορριπτόμενης θερμότητας.
Η επαναχρησιμοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας, η οποία αποτελεί ενέργεια που έχει ήδη παραχθεί και πληρωθεί, μπορεί να βοηθήσει την ΕΕ να μειώσει την εξάρτησή της από το φυσικό αέριο. Το 2023, τουλάχιστον 3.100 TWh απορριπτόμενης θερμότητας παγκοσμίως παρέμειναν αδιάθετα, ενώ η ανάκτησή της θα μπορούσε να προσφέρει ετήσια παγκόσμια εξοικονόμηση έως και 140 δισεκατομμύρια ευρώ.
Εστιάζοντας στα δίκτυα τηλεθέρμανσης στη Γερμανία, η έκθεση της Danfoss, παρατηρεί ότι πάνω από το 30% της ζήτησης τηλεθέρμανσης της χώρας μπορεί να καλυφθεί από την απορριπτόμενη θερμότητα που προέρχεται από τις υφιστάμενες βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η ανάλυση εξαιρεί τις μονάδες συμπαραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας και δεν περιλαμβάνει ακόμη τα data centers. Η Γερμανία διαθέτει περισσότερα από 3.000 data centers, τον υψηλότερο αριθμό στην Ευρώπη, και η συμπερίληψή τους θα αύξανε σημαντικά το ποσοστό κάλυψης.
Η ευκαιρία των data centers
Τα data centers διαθέτουν τεράστιο δυναμικό και μπορούν να αναδειχθούν σε αξιόπιστους προμηθευτές απορριπτόμενης θερμότητας των ενεργειακών συστημάτων, καθώς συνήθως λειτουργούν αδιάλειπτα.
Η θερμότητα που ανακτάται από data centers ή από τη βιομηχανική παραγωγή μπορεί να τροφοδοτήσει δίκτυα τηλεθέρμανσης ή να εξυπηρετήσει γειτονικές εγκαταστάσεις μέσω μικροδικτύων και βιομηχανικών συγκροτημάτων. Όταν οι εταιρείες λειτουργούν σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους, μπορούν να βασίζονται η μία στην άλλη τόσο ως παραγωγοί όσο και ως καταναλωτές απορριπτόμενης θερμότητας, δημιουργώντας αποδοτικούς, τοπικούς ενεργειακούς βρόχους. Τα data centers έχουν συχνά τις συντομότερες περιόδους απόσβεσης λόγω της σταθερής διαθεσιμότητας της απορριπτόμενης θερμότητας.
Επαναχρησιμοποίηση εντός των εγκαταστάσεων
Με τη συλλογή της απορριπτόμενης θερμότητας εντός της ίδιας της εγκατάστασης από την οποία προέρχεται, οι εταιρείες μπορούν να επιτύχουν σημαντική εξοικονόμηση στους λογαριασμούς ενέργειας, μειώνοντας παράλληλα τις εκπομπές.
Στη Δανία, κατασκευαστής αλουμινίου έχει εξαλείψει πλήρως τη χρήση φυσικού αερίου εντός των εγκαταστάσεών του μέσω της επαναχρησιμοποίησης της απορριπτόμενης θερμότητας, κάτι που προβλέπεται να μειώσει την κατανάλωση φυσικού αερίου κατά 205.600 m³ ετησίως, ποσότητα που ισοδυναμεί με την ετήσια κατανάλωση φυσικού αερίου για θέρμανση και ζεστό νερό σε 132 κατοικίες στη Δανία.
Η έκθεση της Danfoss παρατηρεί ότι η πρόοδος στην επαναχρησιμοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας απαιτεί τη λήψη μέτρων από διάφορους βασικούς παράγοντες — συγκεκριμένα τη βιομηχανία, τους διαχειριστές ενεργειακών συστημάτων και τις κυβερνήσεις.
