Σημαντικές αλλαγές στον χάρτη της διαχείρισης του νερού φέρνει το νομοσχέδιο που έθεσε χθες λίγο πριν τα μεσάνυχτα σε δημόσια διαβούλευση το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέχρι τις 20 Ιουλίου.
Με το νέο πλαίσιο διευρύνονται οι αρμοδιότητες της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, οι οποίες θα απορροφήσουν συνολικά 68 δημοτικούς και τοπικούς φορείς ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης.
Με τη μεταρρύθμιση το υπουργείο επιδιώκει να περιορίσει τον κατακερματισμό που χαρακτηρίζει σήμερα τη διαχείριση των υδάτων και να συγκεντρώσει τις σχετικές υπηρεσίες σε δύο μεγάλους παρόχους, με διευρυμένη γεωγραφική ευθύνη.
Η ΕΥΔΑΠ επεκτείνει τη δραστηριότητά της σε ολόκληρη την ηπειρωτική Αττική, την Αίγινα και το Αγκίστρι, καθώς και στις Περιφερειακές Ενότητες Βοιωτίας, Φωκίδας και Εύβοιας, με εξαίρεση τη Σκύρο. Παράλληλα αποκτά για πρώτη φορά αρμοδιότητες και στον τομέα της άρδευσης, αναλαμβάνοντας και τις σχετικές λειτουργίες που σήμερα ασκούνται από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας.
Αντίστοιχα, η ΕΥΑΘ επεκτείνει την αρμοδιότητά της στο σύνολο των Περιφερειακών Ενοτήτων Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής. Σύμφωνα με το υπουργείο, η αλλαγή αυτή αποσκοπεί στην καλύτερη αντιμετώπιση των προβλημάτων λειψυδρίας, στη μείωση των απωλειών νερού στα δίκτυα και στη βελτίωση της λειτουργίας των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων.
Με βάση τις διατάξεις του νομοσχεδίου, ειδικότερα η ΕΥΔΑΠ θα ενσωματώσει 26 δημοτικά τμήματα ύδρευσης και αποχέτευσης, επτά Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), οκτώ Τοπικούς Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ) και τις αρμοδιότητες άρδευσης της Περιφέρειας στην πρώην Κωπαΐδα. Συνολικά ενσωματώνονται 43 φορείς.
Η ΕΥΑΘ θα απορροφήσει πέντε δημοτικά τμήματα ύδρευσης και αποχέτευσης, οκτώ ΔΕΥΑ, έντεκα ΤΟΕΒ και έναν Γενικό Οργανισμό Εγγείων Βελτιώσεων (ΓΟΕΒ), ενσωματώνοντας συνολικά 25 φορείς.
Οι δύο εταιρείες αναλαμβάνουν το σύνολο του ενεργητικού και του παθητικού των οργανισμών που απορροφώνται, με εξαίρεση νομικές και φορολογικές υποχρεώσεις που αφορούν χρονικό διάστημα πριν από την ολοκλήρωση της απορρόφησης.
Κομβικό στοιχείο του σχεδίου είναι και η αντιμετώπιση των χρεών των ΔΕΥΑ προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας. Το Δημόσιο θα καλύψει τουλάχιστον το 75% των οφειλών τους. Για τις περιοχές που εντάσσονται στην ΕΥΔΑΠ προβλέπεται κάλυψη τουλάχιστον 34,59 εκατ. ευρώ από συνολικά χρέη 40,69 εκατ. ευρώ, ενώ για τις περιοχές της ΕΥΑΘ τουλάχιστον 20,16 εκατ. ευρώ από οφειλές 23,71 εκατ. ευρώ, με βάση τα υπόλοιπα της 31ης Μαρτίου 2026.
Για την εφαρμογή της μεταρρύθμισης προβλέπεται χρηματοδότηση 200 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με το υπουργείο, το συνολικό πακέτο στήριξης προς δήμους και ΔΕΥΑ διαμορφώνεται έτσι στα 400 εκατ. ευρώ.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης στη νέα διοικητική δομή. Κάθε δήμος εκτός Αττικής, καθώς και οι δήμοι της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής και οι δήμοι Λαγκαδά και Βόλβης, θα ορίζουν Ειδικό Συντονιστή, ο οποίος θα λειτουργεί ως σύνδεσμος με την ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ. Παράλληλα, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Στερεάς Ελλάδας θα εκπροσωπείται με ένα μέλος στο διοικητικό συμβούλιο της ΕΥΔΑΠ.
Προβλέψεις υπάρχουν και για το προσωπικό των φορέων που ενσωματώνονται. Οι εργαζόμενοι των ΔΕΥΑ μεταφέρονται στις δύο εταιρείες, ανεξαρτήτως εργασιακής σχέσης, με το μισθολογικό καθεστώς που ισχύει για το προσωπικό της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Για τους δημοτικούς υπαλλήλους, οι δήμοι θα αποφασίσουν ποιοι θα μετακινηθούν, ενώ ως βασική αρχή παραμένει η διατήρηση του τόπου εργασίας εντός της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας, εκτός εάν ο εργαζόμενος συναινέσει σε διαφορετική τοποθέτηση.
Ρυθμίζεται επίσης το καθεστώς των δικτύων και των λοιπών παγίων που έχουν αποκτήσει οι δήμοι ή οι ΔΕΥΑ. Τα περιουσιακά στοιχεία θα αποτιμώνται πριν από τη μεταφορά τους, με τη μεθοδολογία και το τίμημα να εγκρίνονται από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ). Το ποσό που θα προκύπτει από την αποτίμηση θα καταβάλλεται στους δήμους.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα διατήρησης της κυριότητας των παγίων μέσω της διαδικασίας opt out. Στην περίπτωση αυτή, ο δήμος θα παραμένει ιδιοκτήτης των υποδομών και η ΕΥΔΑΠ ή η ΕΥΑΘ θα καταβάλλει τέλος χρήσης. Η λειτουργία της ύδρευσης, της αποχέτευσης και της άρδευσης θα περνά, ωστόσο, στον νέο πάροχο.
