Πηγή Εικόνας: Pixabay - Wikimedia Commons - KenueoneΟι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί στα ύψη από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αποκαλύπτοντας την ευπάθεια των χωρών που εξακολουθούν να εξαρτώνται από τις εισαγωγές καυσίμων από την περιοχή.
«Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα υπονομεύει την εθνική ασφάλεια και κυριαρχία και τις αντικαθιστά με υποταγή και αυξανόμενο κόστος», προειδοποίησε, σύμφωνα με το Euronews, ο Simon Stiell, Εκτελεστικός Γραμματέας της Σύμβασης-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), μιλώντας στη Διάσκεψη Κορυφής για την Πράσινη Ανάπτυξη 2026 που διεξήχθη στις 16 Μαρτίου στις Βρυξέλλες.
Μεγάλο μέρος της μεταβλητότητας των τιμών οφείλεται στις επιθέσεις του Ιράν εναντίον εμπορικών πλοίων στο Στενό του Ορμούζ, ένα πέρασμα 38 χλμ. που εξυπηρετεί περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.
Παρά το γεγονός ότι το 2025 οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ξεπέρασαν για πρώτη φορά τα ορυκτά καύσιμα, ο Stiell υποστηρίζει ότι η Ευρώπη εξαρτάται περισσότερο από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από σχεδόν οποιαδήποτε άλλη μεγάλη οικονομία. Ορισμένες χώρες, όπως η Ισπανία, αντέχουν τις επιπτώσεις καλύτερα από άλλες χάρη στις επενδύσεις τους στην πράσινη ενέργεια. Από το 2019, η Ισπανία έχει διπλασιάσει την αιολική και ηλιακή της δυναμικότητα. Ως αποτέλεσμα, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας επηρεάζεται πολύ λιγότερο από το συνεχώς κυμαινόμενο κόστος του φυσικού αερίου.
«Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ανατρέπουν την κατάσταση», συνεχίζει ο Στιελ. «Επιτρέπουν στις χώρες να προστατευθούν από τις παγκόσμιες αναταραχές… Το φως του ήλιου δεν εξαρτάται από στενά και ευάλωτα ναυτικά στενά. Ο άνεμος φυσάει χωρίς να απαιτείται μαζική ναυτική συνοδεία που χρηματοδοτείται από τους φορολογούμενους.»
Η σύνοδος συγκεντρώνει Ευρωπαίους υπουργούς Κλίματος και Περιβάλλοντος, επιχειρήσεις, επενδυτές και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς με στόχο την επιτάχυνση της μετάβασης προς μια βιώσιμη οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
«Φθηνότερες, ασφαλέστερες και ταχύτερες» από τα ορυκτά καύσιμα
Παρόμοιες εκκλήσεις για ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ακούστηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία προκάλεσε ραγδαία αύξηση των τιμών της ενέργειας το 2022. Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έσπευσαν να εξασφαλίσουν νέες προμήθειες ορυκτών καυσίμων, επαναλειτουργώντας σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με άνθρακα και υπογράφοντας μακροπρόθεσμες συμφωνίες ΥΦΑ με τις ΗΠΑ και τις χώρες του Κόλπου, οι οποίες παγίωσαν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα για τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα πάντα με το Euronews, εκείνη την περίοδο οι επικριτές προειδοποίησαν ότι η Ευρώπη έβγαζε λάθος συμπέρασμα. Τώρα, με μια δεύτερη ενεργειακή κρίση σε διάστημα τριών ετών, ορισμένοι φοβούνται ότι θα επαναληφθούν τα ίδια λάθη.
«Ορισμένες αντιδράσεις στην κρίση των ορυκτών καυσίμων υποστηρίζουν την ενίσχυση της αιτίας του προβλήματος και την επιβράδυνση της μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Παρόλο που είναι σαφώς φθηνότερες, ασφαλέστερες και ταχύτερες στην αγορά. Αυτό είναι εντελώς παραληρηματικό», συνέχισε ο Stiell.
Έκθεση που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα από τον ανεξάρτητο συμβουλευτικό φορέα, την Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (CCC), υπογράμμισε τα οικονομικά οφέλη της πράσινης μετάβασης. Διαπίστωσε ότι η επίτευξη του στόχου του Ηνωμένου Βασιλείου για μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών έως το 2050 θα κόστιζε λιγότερο από μια μελλοντική κρίση τιμών των ορυκτών καυσίμων.
Η σταθερότητα των τιμών σε περιόδους συγκρούσεων είναι μόνο ένα από τα οφέλη της επένδυσης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς υπάρχει πάντα και η περιβαλλοντική διάσταση.
«Υπάρχουν πολλά σχόλια για τον λαϊκισμό αυτή τη στιγμή. Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι αυτό που απαιτούν οι περισσότεροι ψηφοφόροι, το παρέχει η δράση για το κλίμα σε μεγάλη κλίμακα», υποστηρίζει ο Stiell.
«Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η ανθεκτικότητα συμβάλλουν στη μείωση των λογαριασμών και δημιουργούν πολύ περισσότερες θέσεις εργασίας. Η εξάλειψη της ρύπανσης από τα ορυκτά καύσιμα καθαρίζει τον αέρα μας, βελτιώνοντας την υγεία και την ποιότητα ζωής.»
Μόνο το περασμένο καλοκαίρι, τα ακραία καιρικά φαινόμενα κόστισαν στην Ευρώπη τουλάχιστον 43 δισεκατομμύρια ευρώ σε οικονομικές απώλειες.
Εν τω μεταξύ, η επίτευξη του στόχου της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών έως το 2040 προβλέπεται να τονώσει την οικονομία κατά 2% – παρά τις επικρίσεις για τα «κενά» στα πιστωτικά δικαιώματα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, τα οποία, σύμφωνα με τους ειδικούς, αποδυναμώνουν την ηγετική θέση της ΕΕ στον τομέα του κλίματος.
«Η υποτακτική εξάρτηση από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων θα αφήσει την Ευρώπη να ταλαντεύεται για πάντα από κρίση σε κρίση, με τα νοικοκυριά και τις βιομηχανίες να πληρώνουν κυριολεκτικά το τίμημα», λέει ο Stiell.
