Πηγή Εικόνας: Φωτογραφία από Christopher Amend από το PixabayΠλάκες, δοκοί, κολώνες και άλλα στοιχεία από κατεδαφισμένα κτίρια μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν με ασφάλεια σε νέες κατασκευές. Σύμφωνα με νέα μελέτη, αυτή η προσέγγισε θα μπορούσε να διευκολύνει την ενσωμάτωση του σκυροδέματος — το οποίο σήμερα ευθύνεται για το 9% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου — στην κυκλική οικοδομική βιομηχανία και να καταστήσει, συνολικά, τον οικοδομικό τομέα πιο βιώσιμο.
Οι οικοδομικοί κανονισμοί απαιτούν γενικά το σκυρόδεμα να είναι σε καλή κατάσταση για τουλάχιστον 50 χρόνια. Όταν τα κτίρια κατεδαφίζονται (ακόμη και πριν από τα 50 χρόνια, όπως συμβαίνει όλο και πιο συχνά), συνήθως θεωρείται ότι η ωφέλιμη ζωή του σκυροδέματος έχει τελειώσει. Το παλιό σκυρόδεμα είτε καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής είτε ανακυκλώνεται σε μπάζα για την κατασκευή δρόμων ή σε αδρανή υλικά για την παραγωγή νέου σκυροδέματος.
Και αυτό σύμφωνα με τη νέα μελέτη αποτελεί μια σημαντική χαμένη ευκαιρία.
Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε καμία οργανωμένη μέθοδος για την αξιολόγηση της επαναχρησιμοποίησης του ανακτηθέντος σκυροδέματος. Οι ερευνητές πραγματοποίησαν χιλιάδες προσομοιώσεις σε υπολογιστή για να προβλέψουν τη μελλοντική διάρκεια ζωής του επαναχρησιμοποιημένου σκυροδέματος, με βάση μετρήσεις της κατάστασης των υφιστάμενων κτιρίων.
Η μελλοντική διάρκεια ζωής ενός συγκεκριμένου τεμαχίου σκυροδέματος εξαρτάται από την προηγούμενη χρήση του, το ιστορικό αποθήκευσής του, τις κλιματολογικές συνθήκες όπως η υγρασία και η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, καθώς και από τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται στη δεύτερη ζωή του.
Για παράδειγμα, μια πλάκα σκυροδέματος που έχει εκτεθεί σε σκληρές καιρικές συνθήκες για πολλές δεκαετίες μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί καλύτερα ως εσωτερικό στοιχείο. Οι τεχνικές επισκευής και ανακαίνισης, όπως οι αδιάβροχες επικαλύψεις, μπορούν επίσης να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής του σκυροδέματος.
Οι ερευνητές έφτιαξαν ένα διάγραμμα ροής για να βοηθήσουν τους κατασκευαστές να είναι σίγουροι ότι τα επαναχρησιμοποιημένα στοιχεία από σκυρόδεμα θα είναι δομικά άρτια για την αναμενόμενη διάρκεια ζωής μιας νέας κατασκευής.
Σύμφωνα με το Anthropocene Magazine, ο Arlind Dervishaj, μέλος της ερευνητικής ομάδας, αρχιτέκτονας και μεταπτυχιακός φοιτητής στο Βασιλικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Στοκχόλμης, στη Σουηδία. «Η μελέτη μας αποδεικνύει ότι μπορούμε να εγγυηθούμε επιστημονικά μια «δεύτερη ζωή» για αυτά τα στοιχεία, μετατοπίζοντας την προοπτική των παλαιών κτιρίων από απόβλητα στο τέλος του κύκλου ζωής τους σε πολύτιμους πόρους ανθεκτικών εξαρτημάτων», προσθέτει. Κάνει, μάλιστα, λόγο για μία θετική «επανανακάλυψη» ενός υλικού που ήδη διαθέτουμε, σημειώνοντας ότι «μπορούμε να αποδείξουμε ότι μεγάλο μέρος αυτού του σκυροδέματος είναι ασφαλές για μια άλλη πλήρη διάρκεια ζωής».
Για να διευκολυνθεί η επαναχρησιμοποίηση, θα πρέπει να παρακολουθείται με οργανωμένο τρόπο το ιστορικό των στοιχείων από σκυρόδεμα. Είναι επίσης απαραίτητη η επαλήθευση της μεθοδολογίας των ερευνητών: «Τώρα πρέπει να παρακολουθήσουμε πραγματικά έργα με επαναχρησιμοποιημένο σκυρόδεμα για να δούμε πώς συμπεριφέρεται υπό μεταβαλλόμενες συνθήκες έκθεσης», λέει ο Dervishaj.
Η ομάδα εργάζεται αυτή τη στιγμή πάνω στο πρώτο ολοκληρωμένο πρότυπο για την επαναχρησιμοποίηση προκατασκευασμένου σκυροδέματος στη Σουηδία «και πιθανώς το πρώτο του είδους του στην Ευρώπη», όπως υποστηρίζει ο Dervishaj. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η προσέγγισή τους θα οδηγήσει τελικά σε πανευρωπαϊκά και ίσως ακόμη και διεθνή πρότυπα για την επαναχρησιμοποίηση σκυροδέματος.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Materials and Structures 2026.
