Πηγή Εικόνας: απε - μπεΓιώργος Παπακωνσταντίνου
Σε λειτουργία μπήκε το Railway.gov.gr, η νέα ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα εποπτείας του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου, μέσω της οποίας το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών φιλοδοξεί να προσθέσει μια υποστηρικτική στον ΟΣΕ «δικλείδα ασφαλείας» για την κίνηση των τρένων, προσφέροντας, παράλληλα, σε real time και μέσω κινητού χρήσιμες πληροφορίες στο επιβατικό κοινό για τα δρομολόγια, την ακριβή θέση των αμαξοστοιχιών, τις ώρες άφιξης σε σταθμούς, τις τυχόν καθυστερήσεις κ.α..
Πρόκειται για ένα νέο ψηφιακό σύστημα παρακολούθησης και διαχείρισης σιδηροδρομικής κυκλοφορίας που αρχικά μπαίνει σε εφαρμογή στον άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη, καθιστώντας πρακτικά αδύνατη τη σύγκρουση τρένων, όπως τουλάχιστον ανέφερε χτες ο αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών, κ. Κ. Κυρανάκης, σε ενημερωτική συνάντηση.
Για πρώτη φορά, υπάρχει ζωντανή, δημόσια και διαρκής εικόνα της κυκλοφορίας των τρένων σε πραγματικό χρόνο, με έναρξη εφαρμογής στον κεντρικό άξονα Αθήνα Θεσσαλονίκη. Οι πολίτες έχουν πρόσβαση στην παρακολούθηση των επιβατικών τρένων που κινούνται στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, με σταδιακή επέκταση τους επόμενους δύο μήνες σε ολόκληρο το δίκτυο. Ηδη, σχετική τεχνολογία (π.χ. κάμερες πορείας στις καμπίνες μηχανοδηγών) έχουν μπει σε 13 μηχανές. Έως τα τέλη Μαρτίου 2026 θα έχουν εξοπλιστεί με το σύστημα δορυφορικού εντοπισμού όλα τα τρένα που κυκλοφορούν στον άξονα από τον Πειραιά έως τα βόρεια σύνορα της χώρας, ενώ έως το τέλος Απριλίου 2026 το σύστημα θα έχει εγκατασταθεί στο σύνολο των αμαξοστοιχιών που κινούνται στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο. Κατά συνέπεια, από Μάιο θα υπάρχει πλήρης ανάπτυξη του μοντέλου.
Κάθε συρμός εξοπλίζεται με σύστημα δορυφορικού εντοπισμού υψηλής ακρίβειας του railway.gov.gr, αξιοποιώντας το Ελληνικό Σύστημα Εντοπισμού HEPOS και το αντίστοιχο ευρωπαϊκό Galileo. Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει προσδιορισμό θέσης σε επίπεδο έως 3 εκατοστών, επιχειρησιακή διάκριση παράλληλων γραμμών, συνεχή μετάδοση δεδομένων με καθυστέρηση μικρότερη των 1,2 δευτερολέπτων. Σε αντίθεση με το συμβατικό GPS, που παρουσιάζει αποκλίσεις έως και 15 μέτρων, το railway.gov.gr παρέχει ακρίβεια επιπέδου γραμμής, λίγων εκατοστών. Το σύστημα δεν βασίζεται μόνο στο δορυφορικό στίγμα. Συνδυάζει ψηφιακά χαρτογραφημένο μοντέλο του σιδηροδρομικού δικτύου, αλγορίθμους αντιστοίχισης τροχιάς (map matching), ώστε να προσδιορίζεται με βεβαιότητα σε ποια γραμμή κινείται κάθε τρένο — ακόμη και σε σήραγγες ή περιοχές με περιορισμένο σήμα.
Όπως αναφέρθηκε από ον κ. Κυρανάκη και τον Γενικό Γραμματέα κ. Στέλιο Σακαρέτσιο, η πλατφόρμα θα αποτελεί επιχειρησιακό εργαλείο υποστήριξης του ΟΣΕ παρέχοντας σε πραγματικό χρόνο εικόνα για τη θέση, την ταχύτητα και την πορεία κάθε αμαξοστοιχίας.
Το σύστημα θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και τρία επίπεδα συναγερμού. Οι ειδοποιήσεις σύμφωνα με τον υπουργό διαβαθμίζονται σε τρία επίπεδα: απλή ενημέρωση (notification), προειδοποίηση μεσαίου επιπέδου, υψηλός συναγερμός σε περιπτώσεις δυνητικού κινδύνου, όπως η παρουσία δύο τρένων στην ίδια γραμμή. Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει προσδιορισμό θέσης σε επίπεδο εκατοστών, επιχειρησιακή διάκριση παράλληλων γραμμών, συνεχή μετάδοση δεδομένων με καθυστέρηση μικρότερη των 1,2 δευτερολέπτων. Σύμφωνα με τον κ. Κυρανάνη, αν υπήρχε αυτό το υποβοηθητικό σύστημα προ 3ετίας δεν θα είχε συμβεί το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών. Το railway.gov.gr ενσωματώνει βασικές συστάσεις του πορίσματος στον επιχειρησιακό μηχανισμό εποπτείας του σιδηροδρομικού δικτύου, καθιερώνοντας ένα μοντέλο διαρκούς ψηφιακής παρακολούθησης και τεκμηριωμένης ασφάλειας, βασισμένο σε πραγματικά δεδομένα. Σύμφωνα με το υπουργείο, το railway.gov.gr δεν είναι μόνο εργαλείο ενημέρωσης. Ενσωματώνει δυνατότητες αυτόματης ανίχνευσης κινδύνου σύγκρουσης, άμεσων ειδοποιήσεων, παρακολούθησης κρίσιμων σημείων και περιστατικών. Σε περίπτωση απόκλισης ή έκτακτου συμβάντος, ενεργοποιούνται πρωτόκολλα ειδοποίησης προς τα κέντρα ελέγχου.
Σε σχέση με τα οφέλη για τους πολίτες, όπως αναφέραμε, Μέσα από το railway.gov.gr κάθε πολίτης μπορεί να βλέπει τη ζωντανή θέση των τρένων στον χάρτη, την ταχύτητα και την κατεύθυνσή τους, εκτιμώμενους χρόνους άφιξης, ενημέρωση για καθυστερήσεις, συνολική εικόνα της κυκλοφορίας. Πρόσθετα, μέσω ζωντανής μετάδοσης βίντεο από κάμερα που έχει τοποθετηθεί, οι πολίτες μπορούν να βλέπουν εικόνα της πορείας του τρένου σε πραγματικό χρόνο.
Όπως αναφέρθηκε, στις υποδομές, προχωρά η πλήρης αποκατάσταση και αναβάθμιση του άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, ώστε το καλοκαίρι του 2026 η γραμμή να διαθέτει 100% σηματοδότηση, 100% τηλεδιοίκηση και 100% ETCS. Παράλληλα, έχει ολοκληρωθεί η εγκατάσταση ETCS on board σε 100 τρένα. Επίσης, μετά από 20 χρόνια χωρίς προμήθεια νέων συρμών, υλοποιείται επένδυση 308 εκατ. ευρώ μέσω της αναθεωρημένης συμφωνίας με τον ιταλικό όμιλο Ferrovie dello Stato, με 23 ολοκαίνουργια τρένα να παραδίδονται σταδιακά έως το 2027 και αυστηρές ρήτρες υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. Δοκιμαστικό νέο τρένο βρίσκεται ήδη στην χώρα μας και εκτελεί τα προβλεπόμενα δοκιμαστικά δρομολόγια.
