Πηγή Εικόνας: απε - μπεΓιώργος Παπακωνσταντίνου
Η αποκατάσταση της λειτουργίας της κεντρικής σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνα – Θεσσαλονίκη μαζί με την προώθηση σημαντικών projects στη Βόρεια Ελλάδα, την Πελοπόννησο αλλά και την Αττική φαίνεται να αποτελούν βασικές προτεραιότητες του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την ανάταξη, τον εκσυγχρονισμό, την αναβάθμιση και τη συμπλήρωση του δικτύου.
Όπως έχει αναφέρει ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κ. Κυρανάκης, και όσον αφορά τα έργα αποκατάστασης ζημιών από τις κακοκαιρίες Daniel και Elias, «στόχος μας είναι το καλοκαίρι ολόκληρος ο άξονας Αθήνα – Θεσσαλονίκη να λειτουργεί με 100% σηματοδότηση, 100% τηλεδιοίκηση και 100% ETCS, το σύστημα αυτόματης πέδησης των τρένων». Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις των τελευταίων δεκαετιών στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο, με στόχο όχι μόνο την αποκατάσταση των υποδομών, αλλά και τη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού και ασφαλούς σιδηροδρόμου, πλήρως εξοπλισμένου με σύγχρονα συστήματα τηλεδιοίκησης, σηματοδότησης και ETCS στον κεντρικό άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη. Η πλήρης ολοκλήρωση προβλέπεται τον Αύγουστο του 2026. Ως γνωστόν, έχει υπογραφεί από πέρυσι «πακέτο» συμβάσεων για την αποκατάσταση ζημιών στο σιδηροδρομικό δίκτυο (λόγω κακοκαιριών Daniel, Elias) ύψους 450 εκατ., και με «σφιχτά» χρονοδιαγράμματα (RRF), που περιλαμβάνει 4 εργολαβίες: α) αποκατάσταση της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Αθηνών – Θεσσαλονίκης, από την έξοδο του Σ.Σ. Δομοκού έως την είσοδο του Σ.Σ. Κραννώνα, β) αποκατάσταση της μονής σιδηροδρομικής γραμμής Παλαιοφάρσαλου – Καλαμπάκας, γ) αποκατάσταση της μονής σιδηροδρομικής γραμμής Λάρισας – Βόλου, δ) αποκατάσταση των συστημάτων Σηματοδότησης, ETCS L1, Τηλεδιοίκησης και Ηλεκτροκίνησης στο τμήμα της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής από το Σ.Σ. Παλαιοφάρσαλο έως τον Σ.Σ. Κραννώνα.
Επίσης, η «ατζέντα» του υπουργείου περιλαμβάνει και την προώθηση έργων μέσω του Υπερταμείου και της μονάδας PPF. Μάλιστα, προτεραιότητα φαίνεται να αποτελούν τα τμήματα ΣΚΑ–Οινόη, Μουριές–Προμαχώνας, η εγκατάσταση του συστήματος GSM-R, καθώς και το Λιόσια–Κιάτο.
Στις προτεραιότητες εντάσσονται και άλλα έργα στη Β. Ελλάδα με στόχο την αναβάθμιση και συμπλήρωση του σιδηροδρομικού δικτύου, όπως το μεγάλο έργο Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο, άνω του 1 δισ. ευρώ, για το οποίο αναμένεται η έγκριση της εθνικής συμμετοχής από το ΥΠΟΙΚ, ενώ υπάρχουν και πόροι από το πρόγραμμα CEF. Αφορά στην αναβάθμιση της γραμμής η οποία θα γίνει διπλή και ηλεκτροκινούμενη και αποτελεί τμήμα της λεγόμενης παράκαμψης Βοσπόρου μαζί με το Βουλγαρικό τμήμα από το Ορμένιο μέχρι το Μπουργκάς. Το άλλο σημαντικό έργο στη Β. Ελλάδα είναι το Νέα Καρβάλη – Τοξότες, που έχει ανάδοχο τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αλλά και «μπλεξίματα» με το ΣτΕ για περιβαλλοντικούς λόγους.
Επίσης, έρχεται διαγωνιστική διαδικασία για το έργο «Σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου Προβλήτα Λιμένα Θεσσαλονίκης & κατασκευή Προαστιακού Δυτικής Θεσσαλονίκης». Το έργο αφορά στην κατασκευή: σιδηροδρομικής σύνδεσης του 6ου προβλήτα του ΟΛΘ με το υφιστάμενο σιδηροδρομικό δίκτυο και δικτύου προαστιακού σιδηροδρόμου στη Δυτική Θεσσαλονίκη επί υφιστάμενων σιδηροδρομικών γραμμών. Εντός του 2026, προβλέπεται η υπογραφή σύμβασης για την υλοποίηση του έργου, όπως τουλάχιστον προβλέπεται στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής για φέτος.
Στο υπουργείο επιθυμούν την επιτάχυνση του έργου στα Σεπόλια αλλά και εξετάζουν τη σκοπιμότητα της σύνδεσης Ελευσίνα – Θήβα, κατά βάση τη μελέτη του τμήματος Θριάσιο – Σφίγγα. Στο μέτωπο της Πελοποννήσου, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου, στο τέλος 2026 ο σιδηρόδρομος θα είναι στον Ψαθόπυργο (επί της ουσίας, η νέα διπλή σιδηροδρομική γραμμή από το Αίγιο μέχρι και τον Ψαθόπυργο που θα γίνει ο νέος τερματικός σταθμός), με όλα τα συστήματα. Επόμενο ορόσημο είναι το 2028 να φτάσει στο Ρίο και εν συνεχεία να φτάσει στην Πάτρα έως την στάση Κανελλοπούλου.
Ως προς κάποιες νομοθετικές πρωτοβουλίες για τον Σιδηρόδρομος, βάσει του Ενοποιημένου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής, προβλέπονται η αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου, των διαδικασιών και των οργανισμών των φορέων σιδηροδρομικού τομέα Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε (π.χ. Υπογραφή Συμφωνίας για τον Technical Manager, Έκδοση αναθεωρημένου Γενικού Κανονισμού Κίνησης, Εκτέλεση του σχεδίου υλοποίησης για τους Σιδηροδρόμους Ελλάδος κ.α.), ο ψηφιακός μετασχηματισμός του (πρώην) ΟΣΕ, ώστε να λειτουργεί ως σύγχρονος φορέας με ψηφιακές υποδομές σύμφωνα με τη Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020-2025 και σε εναρμόνιση με την προτεραιότητα της ΕΕ για τη δημιουργία σύγχρονων ανταγωνιστικών σιδηροδρομικών δικτύων κ.α..
